Bezsenność szkodzi

Sen to stan w którym dzięki zniesieniu świadomości i bezruchowi - organizm może odpocząć. Każdy potrzebuje snu, dorośli ludzie odpływają zazwyczaj w okresie okołodobowym. Ilość snu – jakiej potrzebujemy jest już cechą indywidualną – średnio większość osób śpi 8-9 godzin na dobę i przesypia w ciągu całego swojego życia 20 lat.
Zapotrzebowanie na sen jest zależne od wielu czynników, między innymi od wieku – niemowlęta śpią ok. 18 godzin dziennie, ale z wiekiem już coraz mniej. Ponadto dzieci inaczej ‘dawkują’ sobie sen – dzieląc go na kilka ”sesji” w ciągu doby – w przeciwieństwie do dorosłych – którzy śpią zazwyczaj raz na dobę, ale dłużej.
Sen ma dla nas znaczenie nie tylko psychosomatyczne, ale również fizjologiczne. Ewolucyjna rola snu w fizjologii nie jest wprawdzie dokładnie znana – ale naukowcy przypuszczają że ma duże znaczenie dla układu nerwowego.

Sen jest niezbędny do życia i prawidłowego przebiegu procesów psychicznych.
Już jedna nieprzespana noc obniża sprawność psychofizyczną, a brak snu przez dłuższy czas powoduje negatywne efekty psychiczne i fizjologiczne, takie jak: zaburzenia nastroju, problemy w skupieniu uwagi, spowolnienie reakcji, zaburzenia pamięci, trudności w podejmowaniu decyzji i przetwarzaniu informacji oraz senność w ciągu dnia i utrzymujące się uczucie zmęczenia. Dłuższa bezsenność trwająca ok. tygodnia – może prowadzić do stanów bliskich psychozie, paranoi, a nawet powodować halucynacje, dodatkowo nawet czterokrotnie zwiększa ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca, powoduje nadwagę, cukrzycę. Prowadzi do zaburzenia działania układu immunologicznego – zmienia ilość białych krwinek i upośledza aktywność limfocytów zwalczających nieprawidłowe komórki (zarażone wirusem, lub zmienione nowotworem). Bezsenność trwająca od dwóch do trzech tygodni, może nawet doprowadzić do śmierci (na podstawie doświadczeń przeprowadzonych na szczurach)

W styczniu w piśmie „SLEEP” opublikowano wyniki badań – potwierdzające hipotezę o wpływie braku snu również na procesy poznawcze.

Okazuje się, że pamięć działa w sposób praktycznie niezmieniony przez 51 godzin całkowitego braku snu. Natomiast przy długotrwałej deprywacji snu – zaburzone jest pobieranie informacji. Podsumowując – mózg pozbawiony snu przetwarza informacje w sposób niezmieniony, ale mogą one być zniekształcone, źle zrozumiane, etc.
Badanie które pozwoliło na wyciągnięcie takich wniosków zostało przeprowadzone na 23 osobach, które spędziły ponad 6 kolejnych dni w kontrolowanych warunkach. Jedna grupa nie spała dwie noce (62 godziny pozbawienia snu), natomiast druga spała niezmiennie w systemie okołodobowym. Trzy razy w ciągu trwania eksperymentu uczestnicy mieli do wykonania zadania – badające wybrane funkcje wykonawcze mózgu.
To badanie było pierwszym krokiem w nową serię doświadczeń sprawdzających wpływ snu na wiele różnych procesów poznawczych. Są plany dalszych badań wpływu snu i jego braku na nasze życie – istotne zwłaszcza dla ludzi wykonujących wyjątkowo absorbujące zawody, typu: ratownik, policjant, personel wojskowy i podmioty zmuszone do podejmowania szybkich i trafnych decyzji w krytycznych momentach z zbyt małą ilością snu.

Ciekawostki:
Deprywacja snu bywa wykorzystywana jako rodzaj tortury – o stosowanie jej oskarżone były KGB, oraz wojska japońskie podczas II wojny światowej, a także armia brytyjska w stosunku do członków IRA.
Udokumentowany rekord deprywacji snu należy do Randy'iego Gardnera, siedemnastolatka z Kalifornii, który bez stosowania jakichkolwiek stymulantów nie spał przez 264 godziny (rok 1964).