Dyskusja
JASKRA
Wczesne rozpoznanie jaskry jest bardzo istotne ponieważ znacznie zwiększa szanse na skuteczne leczenie choroby, zanim dojdzie do rozległego uszkodzenia jaskrowego i znacznej utraty wzroku. Jeśli jaskra zostanie wykryta wcześnie i jest odpowiednio leczona farmakologicznie lub chirurgicznie, to całkowitej utracie widzenia można zapobiec. Diagnostyka niestety nie jest taka prosta. Zmiany we wczesnym stadium choroby czasem trudno odróżnić od zmian nie wzbudzających podejrzeń.
Jaskra wrodzona
Jest to rzadkie schorzenie- występuje u około 1:10 000 nowo urodzonych dzieci. Nieleczone może prowadzić do trwałego zaburzenia widzenia, a nawet do jego utraty, dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie choroby. Dzieciom dotkniętym jaskrą wrodzoną można pomóc.
Jakie są specyficzne objawy?
Przede wszystkim powiększone gałki oczne, zwiększone łzawienie i światłowstręt, który powoduje, że dzieci te zaciskają oczy i często je trą. Po zauważeniu powyższych objawów przez rodzica należy skonsultować się z lekarzem w celu wykonania dalszych badań.
Jakie badania powinien wykonać lekarz?
Przy podejrzeniu jaskry wrodzonej powinno się gruntownie zbadać wzrok niemowlęcia. By nie narażać go na zbyt duży stres badania te wykonuje się w znieczuleniu ogólnym. Sprawdza się wówczas ciśnienie wewnątrzgałkowe i bada się tarczę nerwu wzrokowego.
Jaskra przewlekła otwartego kąta z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym
Ten typ jaskry, zwany także jaskrą prostą przewlekłą, jest najczęściej występującą formą jaskry. Około 10% populacji ludzi starszych choruje na ten typ jaskry. Charakteryzuje się on powolną utratą komórek zwojowych siatkówki i wynikającymi z tego ubytkami pola widzenia.
W schorzeniu tym ciśnienie wewnątrzgałkowe jest podwyższone, jednak nawet znaczne przekroczenie normy nie powoduje u chorego bólu, a początkowe ubytki w polu widzenia, na które składają się łukowate mroczki i zwężenie pola obwodowego, nie są zauważalne. Pacjent nie jest świadomy iż ma jaskrę, natomiast jego wzrok stopniowo i nieodwracalnie się pogarsza. Dopiero w późniejszych fazach choroby zaburzone zostaje widzenie centralne.
Konieczne są dlatego, szczególnie po 40 roku życia, wizyty kontrolne u okulisty. Lekarz mierzy wówczas ciśnienie wewnątrzgałkowe i bada tarczę nerwu wzrokowego. Jeśli wygląd tarczy nerwu wzrokowego nie jest prawidłowy lub jeśli pojawiły się już oznaki uszkodzenia jaskrowego, wówczas zleca się dalsze badania. W przypadku, gdy w rodzinie odnotowane były zachorowania na jaskrę poleca się wcześniejsze badanie oczu.
Ostry atak jaskry
Ostry atak jaskry jest dość rzadkim, ale poważnym schorzeniem. W ostrym ataku jaskry ciśnienie wewnątrzgałkowe gwałtownie wzrasta od prawidłowego do niezmiernie wysokiego, co powoduje rozsadzający ból głowy i bóle oka. Czasami, choć nie zawsze, pojawiają się także skurcze żołądka, nudności i wymioty. Oko z ostrym atakiem jaskry jest zaczerwienione a widzenie jest zamglone. Ostry atak jaskry prawie zawsze powoduje, że pacjent trafia do okulisty, który wdraża odpowiednie leczenie.
ZAĆMA
Zaćma to zmętnienie lub zmiana koloru soczewki, które wpływają na ostrość widzenia. Najczęstszą przyczyną zaćmy są zmiany związane z wiekiem. Inne przyczyny to: uraz, zapalenie, zaburzenia metaboliczne i błędy żywieniowe oraz wpływ kortykosteroidów. Zaćma może się rozwijać bardzo wolno, przez wiele lat lub postępować gwałtownie, w zależności od jej przyczyny i postaci.
Objawy zauważalne przez pacjenta
Początkowo pacjent zauważa zamazanie obrazu. Z biegiem czas dochodzi do jego stopniowego pogorszenia aż do poważnego upośledzenia widzenia.
U niektórych pacjentów może pojawiać się narastająca krótkowzroczność- spowodowane jest to stwardnieniem jądra soczewki co powoduje zwiększenie siły refrakcji. Chorzy dalekowzroczni zauważają, że mogą czytać bez okularów, których do tej pory potrzebowali. Czasem pacjenci mogą widzieć podwojenie. Chorzy skarżą się również na zjawisko rozszczepiania światła wokół jego źródeł i trudności z prowadzeniem samochodu nocą. W miarę zażółcania się jądra soczewki obrazy wydają się bardziej żółte lub bardziej brązowe, a rozróżnianie kolorów sprawia trudności.
Niestety jedynym sposobem leczenia zaćmy jest zabieg operacyjny polegający na wszczepieniu sztucznej soczewki. Po operacji następuje szybka poprawa widzenia. Nie da się jak na razie farmakologicznie zatrzymać postępów choroby[2]. Ważne jest jednak jej zdiagnozowanie i podjęcie decyzji co do operacji. Świadomość tego jak bardzo upośledzony jest wzrok pacjenta może zapobiec przed wypadkami spowodowanymi niedowidzeniem. Badanie prospektywiczne wykazało, że zabieg usunięcia zaćmy wiązał się ze zmniejszeniem częstości wypadków drogowych u tych pacjentów o 50%.
AMD - zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD- age-related macular degeneration)
Jest to schorzenie występujące najczęściej powyżej 60 r.ż. W stadiach zaawansowanych AMD prowadzi do całkowitego zaniku widzenia centralnego, a więc do ślepoty w rozumieniu prawa.
Czynnikami ryzyka wystąpienia AMD są: występowanie rodzinne, palenie tytoniu, nadwzroczność, jasny kolor tęczówek, nadciśnienie, podwyższony poziom cholesterolu we krwi i płeć żeńska.
AMD zanikowe (tzw. postać sucha) jest spowodowane postępującą atrofią fotoreceptorów (komórek wyspecjalizowanych do odbioru światła), nabłonka barwnikowego.
Objawy zauważalne przez pacjenta
Dochodzi do powoli postępującego utrudnienia widzenia, szczególnie zauważalnego przy czytaniu. Początkowo mogą pojawiać się małe mroczki nakładające się na pojedyncze litery, potem na większe części środkowego pola widzenia. W końcu postępuje również spadek ostrości wzroku przy patrzeniu w dal, a praca wzrokowa z bliska staje się niemożliwa. Zmiany te są obustronne, jednak nie rozwijają się jednocześnie i najczęściej cechuje je duża asymetria zarówno w obrazie dna oka, jak i w obniżeniu funkcji.
Postać sucha AMD może przejść w postać wysiękową. Wówczas dochodzi do znacznych zmian w morfologii siatkówki co powoduje, że w postaci wysiękowej dochodzi do jednoczesnego znacznego obniżenia ostrości wzroku i do tak zwanej metamorfopsji- oznacza to, że pacjent może nie widzieć ramy drzwi jako prostokątnej, ale jako wybrzuszoną lub falistą.
Ważna jest wczesna diagnoza AMD. Zmian już powstałych cofnąć się nie da, można jednak, stosując profilaktykę i odpowiednie leczenie, w znacznym stopniu zapobiec postępowi choroby.
Drukuj
RSS
Zdrowie rodziny
Zabloguj o tym
