Cholesterol – nie daj się zwieść pozorom

Na co dzień słyszymy o podwyższonym poziomie (stężeniu) cholesterolu, a także o złym lub dobrym cholesterolu, ale czy tak naprawdę wiemy czym jest cholesterol?

Cholesterol to substancja (związek chemiczny) podobna do tłuszczów, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Cholesterol staje się problemem wtedy, gdy jego stężenie we krwi jest zbyt duże. Jeśli masz więcej cholesterolu niż Twój organizm potrzebuje, to jego nadmiar zaczyna się odkładać w tętnicach powodując miażdżycę. Zbyt duża ilość cholesterolu jest klasyfikowana jako ważny czynnik ryzyka prowadzący do poważnych chorób serca i naczyń związanych z miażdżycą.

Czym grozi miażdżyca? Miażdżyca powoduje, że tętnice stają się sztywne, bardziej kruche, a ich średnica coraz mniejsza (w skrajnych przypadkach może dojść do całkowitego zamknięcia światła naczynia). Krew nie przepływa już w nich tak swobodnie jak przedtem. Najgroźniejsza jest sytuacja, gdy za mało krwi dociera do mózgu lub serca. Choremu grożą wtedy choroby mózgu (niedokrwienie, udar) lub choroby serca (choroba wieńcowa, zawał serca).

Cholesterol dobry i zły
„Zły” cholesterol (LDL) – inaczej lipoproteina (substancja białkowo-lipidowa) niskiej gęstości, która jest głównym transporterem cholesterolu z wątroby do tkanek w organizmie. Jeżeli stężenie cholesterolu LDL we krwi jest duże, może on wbudowywać się w komórki ścian naczyń krwionośnych, tworząc tam złogi, powodujące powstawanie tzw. blaszki miażdżycowej. Z kolei blaszka miażdżycowa powoduje zwężenie światła naczyń krwionośnych, przez co utrudnia przepływ krwi i zwiększa ryzyko wystąpienia np.: zawału serca lub udaru mózgu.

„Dobry” cholesterol (HDL) – inaczej lipoproteina wysokiej gęstości, transportuje nadmiar cholesterolu ze ścian tętnic do wątroby w celu jego usunięcia, co oznacza, że duże stężenie cholesterolu HDL we krwi uważane jest za korzystne dla zdrowia. Aby zachować zdrowe serce, ważne jest, by stężenie „złego” cholesterolu LDL było małe, a „dobrego” cholesterolu HDL duże.

Hipercholesterolemia – określenie oznaczające podwyższone (ponad normę) stężenie cholesterolu we krwi. Nie jest to schorzenie, ale nieprawidłowość metaboliczna, która jest ważnym czynnikiem ryzyka wystąpienia wielu chorób układu krążenia. Hipercholesterolemia może być stanem wtórnym, który występuje w przebiegu niektórych chorób, lub może być uwarunkowana genetycznie, wówczas mówimy o hipercholesterolemii pierwotnej.







Prawidłowe i zalecane wartości stężenia cholesterolu i jego frakcji mogą się różnić u poszczególnych pacjentów w zależności od obecności czynników ryzyka czy chorób związanych z miażdżycą.

Niewłaściwe nawyki zdrowotne, które prowadzą do chorób układu krążenia zebraliśmy w tzw. „Indeksie złych nawyków”:
1. Niezdrowy styl życia: złe nawyki żywieniowe, palenie papierosów, nadmierne spożycie soli.
2. Lekceważenie choroby i (lub) jej objawów: brak świadomości konieczności regularnego przeprowadzania badań profilaktycznych, np. EKG, oznaczenie stężenia cholesterolu i glukozy we krwi , pomiar ciśnienia tętniczego.
3. Nadwaga i otyłość: brak świadomości , że otyłość i nadwaga zwiększają 2-5 krotnie ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia.
4. Brak aktywności fizycznej - siedzący tryb życia zwiększa ryzyko rozwoju wielu chorób, między innymi chorób układu krążenia.
5. Brak samokontroli: pacjenci nie kontrolują stężenia cholesterolu i glukozy we krwi, wartości ciśnienia tętniczego, masy ciała.
6. Stres: brak nieumiejętności radzenia sobie ze stresem w życiu prywatnym i zawodowym.
7. Niestosowanie się do zaleceń lekarskich: samodzielna modyfikacja lub przerywanie terapii zaleconej przez lekarza; nieinformowanie lekarza o przyjmowanych lekach, zarówno tych dostępnych bez recepty jak i zaleconych przez innych lekarzy.

PAMIĘTAJ
1. Ogranicz spożycie tłuszczów i produktów pochodzenia zwierzęcego. Tłuszcze te zwiększają stężenie LDL-cholesterolu, a zmniejszają stężenie cholesterolu HDL.
2. Stosuj dietę niskokaloryczną, uwzględniającą dużo produktów zawierających błonnik , np. warzywa, rośliny strączkowe, produkty pełnoziarniste.
3. Ćwicz. Ruch pozwoli Ci szybciej poprawić profil lipidowy. 20 minut codziennej umiarkowanej aktywności fizycznej to ilość, która jest zalecana każdemu, niezależnie od wieku i stanu zdrowia.
4. Nie pal. Nikotyna zmniejsza stężenie „dobrego” cholesterolu.
5. Ucz się kontrolować stres. Często to nie samo uczucie stresu jest szkodliwe, ale sposób, w jaki sobie z nim próbujemy radzić: objadając się, nadużywając alkoholu, zamykając się na kontakty społeczne.


Rozmawiaj z lekarzem
1. Omów z lekarzem styl życia, który prowadzisz. Ustalcie listę nawyków, które należy zmodyfikować lub zmienić. Konsekwentnie wprowadzaj zmiany.
2. Ustal ze swoim lekarzem rodzaj diety, która pomoże Ci obniżyć stężenie „złego” cholesterolu.
3. Jeżeli ktoś z Twojej najbliższej rodziny ma hipercholesterolemię, poinformuj o tym swojego lekarza. W niektórych przypadkach skłonności do podwyższonego stężenia cholesterolu są dziedziczne.
4. Dla pełnego obrazu Twojej choroby poinformuj lekarza czy wcześniej próbowałeś zmniejszać stężenie „złego” cholesterolu i jakie leki stosowałeś.

RSS

Zapamiętaj lub poleć

Encyklopedia haseł

Reklamy Google