W tym temacie
 
Dyskusja
Jakie leki hamujące krzepniecie krwi są obecnie dostępne w aptekach i co powinniśmy o nich wiedzieć?
Stosowanie środków zapobiegających krzepnięciu krwi ma na celu zapobieganie tworzeniu się zakrzepów i/lub zatorów w sercu oraz w układzie naczyniowym. Obecnie stosowany jest cały szereg środków hamujących układ krzepnięcia. Wybór określonego leku zależy od stanu klinicznego pacjenta, sposobu działania leku, tolerancji na określony lek oraz celu w jakim dany lek jest podawany pacjentowi. Najsłabiej działającym a jednocześnie bardzo bezpiecznym lekiem obniżającym krzepniecie krwi jest znany wszystkim kwas acetylosalicylowy czyli popularna aspiryna. Udowodniono iż w niewielkiej dawce 75-150 mg dziennie hamuje ona funkcje płytek krwi nie wykazując jednocześnie działań ubocznych związanych z przyjmowaniem większych dawek tego leku. Ta niewielka dawka aspiryny jest obecnie zalecana w profilaktyce zawału mięśnia sercowego u chorych z chorobą niedokrwienna serca. Pozostałe leki hamujące krzepniecie krwi działają silniej i powinny być przyjmowane wyłącznie z polecenia i pod kontrolą lekarza.

Przekrój przez naczynie krwionośne z widoczną blaszką miążdżycową-1 i zakrzepem w świetle-2
LEKI PRZECIWPŁYTKOWE- do grupy tej zaliczmy m.in. aspirynę, tiklopidynę, klopidogrel. Ich rola polega głównie na osłabianiu działania płytek krwi, zapobieganiu ich zlepiania się. Leki z tej grupy charakteryzują się słabym działaniem hamującym krzepniecie krwi. Najczęściej stosuje się je przewlekle w profilaktyce zawału mięśnia sercowego, chorobach naczyń, po udarach niedokrwiennych, po zabiegach naczyniowych, rzadziej w przypadku zaburzeń rytmu serca
POCHODNE KUMARYNY są silnie działającymi lekami, które można stosować przewlekle, nawet ponad rok. Ich działanie może być dodatkowo wzmocnione w przypadku rożnych chorób towarzyszących (np. choroby wątroby), oraz przez stosowanie innych leków (leki przeciwbólowe, przeciwreumatyczne, przeczyszczające). Ich działanie znosi witamina K, duże ilości tej witaminy zawierają min.: orzechy, kapusta, brokuły. Dlatego te artykuły żywieniowe powinny być spożywane tylko w niewielkiej ilości. W przypadku stosowania pochodnych kumaryny należy konsultować się z lekarzem prowadzącym co do zażywania innych leków oraz diety. Powinni Państwo zaniechać spożycia alkoholu. Dawka leku jest ustalana po wykonaniu regularnych badań kontrolnych układu krzepnięcia. Przyjmowanie pochodnych kumaryny wymaga stałego nadzoru lekarskiego, a jakiekolwiek wątpliwości co do zażywanej przez państwa dawki leku są wskazaniem do wykonania badań kontrolnych układu krzepnięcia (oznaczenie INR). Jeżeli leki te będą musieli przyjmować Państwo przez dłuższy okres czasu istnieje możliwość że będą Państwo sami kontrolować wartości układu krzepnięcia. Proszę zapytać o taką możliwość Państwa lekarza.
HEPARYNA, HEPARYNY NISKOCZĄSTECZKOWE
Są to silnie działające leki, podawane w formie infuzji dożylnej bądź zastrzyku, głównie w szpitalach w stanach nagłych (heparyna) lub we wczesnym okresie po wypisie za szpitala (niskocząsteczkowe heparyny). Stosowane są wyłącznie pod nadzorem lekarskim.
Ryzyko związane ze stosowaniem poszczególnych leków zapobiegających krzepnięciu krwi.
LEKI PRZECIWPŁYTKOWE
U osób podatnych lub dodatkowo obciążonych schorzeniami żołądkowo-jelitowymi mogą prowokować wrzody żołądka lub krwawienia z przewodu pokarmowego. Wskazywać na nie mogą bladość, osłabienia, bóle brzucha, smoliste stolce bądź krwiste wymioty. W przypadku wystąpienia takiej reakcji należy lek bezzwłocznie odstawić, a w niektórych przypadkach konieczne jest leczenie choroby wrzodowej. Rzadko stosowanie aspiryny może wywoływać napad astmatyczny bądź reakcje alergiczne. Tiklopidyna oraz klopidogrel mogą powodować zaburzenia funkcji wątroby oraz reakcje alergiczne na skórze. Również tiklopidyna może poważnie zwiększać podatność na infekcję (częste zapalenia górnych dróg oddechowych) co jest związane z niedoborami krwinek białych, bądź wywoływać niedobory płytek krwi. Leki te mogą być stosowane w czasie ciąży i połogu tylko w przypadku najwyższej konieczności.
POCHODNE KUMARYNY
Mogą powodować wypadanie włosów oraz reakcje alergiczne. Wypadanie włosów związane jest z przerwaniem przyjmowania preparatu. Rzadko mogą wystąpić: nieprawidłowe gojenie się ran, uszkodzenie tkanek pod postacią martwicy skóry lub innych tkanek (np. biust kobiecy). W przypadku zajścia w ciążę lub planowania ciąży należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem prowadzącym ze względu na fakt iż podawanie leków z grupy pochodnych kumaryny w czasie ciąży i połogu może powodować nieodwracalne zmiany płodu.
HEPARYNA, HEPARYNY DROBNOCZĄSTECZKOWE
Mogą wywoływać reakcje alergiczne (wysypka), wypadanie włosów oraz osteoporozę jednak tylko w przypadku długotrwałego stosowania. Ponadto mogą wystąpić zmiany w obrazie krwi, szczególnie uszkodzenie płytek krwi (trombocytopenia), stąd konieczność stałej kontroli obrazu krwi w trakcie stosowania tych leków. Podawanie heparyn drobnocząsteczkowych może wiązać się z miejscowym uszkodzeniem skóry. W szczególnie rzadkich przypadkach, dotyczy to głownie heparyn drobnocząsteczkowych stosowanych z innymi lekami (np. dihydroergotaminą), może dojść do zaburzenia przepływu krwi przez tętnice o małej średnicy a co za tym idzie uszkodzenia niedokrwiennego tkanek. W czasie ciąży i połogu heparyny drobnocząsteczkowe powinny zostać odstawione.
Poza opisanymi wyżej najważniejszymi działaniami ubocznymi każdy z ww. leków posiada dokładny opis możliwych działań ubocznych w ulotce załączonej do leku.