W tym temacie
Dyskusja
Budowa
Gruczoł sutkowy – jest to największy gruczoł skóry. U osobnika dorosłego zajmuje on położenie między III- a VII żebrem, (do boku) a odśrodkowo sięga aż do linii pachowej środkowej. Swoją podstawą spoczywa w większej części na mięśniu piersiowym większym oraz na mięśniu zębatym przednim (część boczna gruczołu). Z powięzią sutek połączony jest za pomocą aparatu wieszadłowego utworzonego przez włókna tkanki łącznej (słabo rozwinięty aparat jest często przyczyną opadania tzw. sutek obwisły). Zrośnięcie silne i nieprzesuwalne może zaś świadczyć o procesie chorobowym, toczącym się w obrębie gruczołu.
Wymiary gruczołu są osobniczo zmienne, przyjmuje się, że poprzecznie sutek ma 12 cm, grubość wynosi około 5 cm.
Sutki składają się z ciała sutka – tkanka gruczołowa, i ciała tłuszczowego sutka. Na szczycie każdego z gruczołów znajduje się brodawka sutkowa, otoczona otoczką brodawki sutkowej, w związku z nagromadzeniem się barwnika melaniny posiadają one ciemniejszą barwę w stosunku do skóry. Brodawka posiada pofałdowaną skórę na swej powierzchni utworzoną przez brodawki będące ujściami przewodów mlecznych. W obrębie otoczki znajdują się natomiast ujścia gruczołów łojowych – wzniesienia w obrębie otoczki.
Starzenie się gruczołu, zaczyna się już u kobiet przed 30 rokiem życia. Następuje wtedy rozwój tkanki tłuszczowej od obwodu, do środka gruczołu, zmniejszenie się liczby zrazików i płacików, następnie dochodzi do zagęszczenia tkanki łącznej, a w późniejszym wieku (menopauza) torbielowatych rozszerzeń się przewodów mlecznych.
Operacje rekonstrukcyjne
Gruczoł sutkowy uważany jest jako atrybut kobiecości, usunięty w wyniku urazów, zabiegów leczniczych (np. operacje onkologiczne) nie musi oznaczać całkowitej utraty piersi i pozostania tzw. amazonką do końca życia pacjentki. Coraz częściej mówi się o operacjach mających możność odtworzenia odjętej piersi.
Po przeprowadzeniu rehabilitacji i wygojeniu się rany operacyjnej bądź w trakcie przeprowadzanego zabiegu, można przystąpić do operacji odtwórczej mającej na celu przywrócenie prawidłowych stosunków anatomicznych, a także dobrego samopoczucia kobiety. Uważa się, że podstawowym warunkiem, aby przystąpić do operacji odtwórczej jest zakończenie leczenia. W przypadkach, w których leczenie ogranicza się do mastektomii, pierś można odtworzyć już w trakcie zabiegu bądź kilka miesięcy później. Jeżeli przeprowadza się leczenie uzupełniające, (chemioterapia lub radioterapia), rekonstrukcję wykonuje się kilka miesięcy po jej zakończeniu – 2 lata.
Gdy pozostaje wystarczająca ilość tkanek miękkich i nie zniszczony mięsień piersiowy większy wszczepia się odpowiednio dobraną kształtem protezę, jeśli natomiast ilość tkanek jest niewystarczająca do pokrycia protezy stosuje się ekspandery (rodzaj balonika), który poprzez zwiększanie swej objętości (iniekcje soli fizjologicznej poprzez specjalną zastawkę połączoną ze protezą) powoduje naciągnięcie skóry i przystosowanie jej do późniejszego wszczepienia protezy piersi. Innym sposobem rozszerzania tkanek jest tzw. proteza Beckera (ekspander – proteza po wytworzeniu oczekiwanego rozmiaru piersi jest zostawiany, a usuwana jest tylko część służąca do wstrzykiwania roztworu soli – zastawka). Nie wymaga on wymiany na endoprotezę, gdyż po zakończeniu rozprężania tkanek spełnia jej rolę odtwarzając pierś. Wadą tego typu zabiegów jest czas, jaki upływa od początku zabiegu do uzyskania pożądanego efektu – kilka miesięcy, a w przypadku prostych ekspanderów konieczność wymiany na endoprotezę.
W celu rekonstrukcji gruczołu można wykorzystać także rekonstrukcje z zastosowaniem płatów mięśniowych bądź skórno – mięśniowych. Miejscem pobrania materiału są najczęściej mięśnie najszersze grzbietu – płat uszypułowany przenosi się go wraz z leżącą na nim skórą w miejsce odtwarzanej piersi, pozostawiając jedynie przyczep ramienny tego mięśnia. Płat ten najczęściej uzupełnia się implantem umieszczanym pod przeniesiony na przednią ścianę klatki piersiowej płat, bądź wykonujemy zabieg typu płata (fleur-de-lis) (kwiat lilii) bez wszczepu protezy.
Innym miejscem pobrania materiału do rekonstrukcji są mięśnie proste brzucha (przeszczep typu TRAM), w tym celu preparuje się część skóry wraz z mięśniem prostym z jednej strony. Mięsień ten odcięty w dolnym odcinku i wypreparowywany z torebki aż do wysokości łuku żebrowego jest wykorzystywany do przeszczepu. Dobre unaczynienie od tętnicy nadbrzusznej górnej pozwala na przeniesienie uszypułowanego mięśnia w tunelu podskórnym w okolice miejsca odtwarzanej piersi dla uzyskania lepszego ukrwienia. Często wykonuje się mikrochirurgiczne zespolenie naczyń nabrzusznych dolnych z naczyniami piersiowo-grzbietowymi lub piersiowymi wewnętrznymi.
Materiał do przeszczepu może być także pobrany z mięśnia pośladkowego większego – płat wolny uszypułowany. Przy umieszczaniu płata w miejscu rekonstrukcji konieczne jest wykonanie mikrochirurgicznego zespolenia naczyń krwionośnych w celu unaczynienia przeszczepu.
Odtworzona pierś czy to w wyniku operacji fleur-de-lis, TRAM, gdy nie zachodzi potrzeba stosowania protezy piersi w dotyku sprawia wrażenie naturalnej oraz zmienia swe rozmiary przy wahaniach wagi pacjentki.
Odtworzenie brodawki wykonuje się najczęściej w późniejszym okresie około trzech miesięcy po zabiegu rekonstrukcji W tym celu wykorzystuje się miejscowe płaty przesunięte, barwnik otoczki i brodawki uzyskuje się za pomocą tatuażu. Inną metodą jest przeszczep części drugostronnej otoczki i brodawki, fragmentu wargi sromowej mniejszej.
Aby przystąpić do zabiegu konieczne jest wykluczenie rozsiewu bądź nawrotu nowotworowego.
Wiele uwagi poświęca się także operacjom rekonstrukcji przeprowadzanym jedno czasowo z operacjom mestektomii, by taki tryb postępowania był bezpieczny pod względem onkologicznym, powinien być zarezerwowany dla pacjentek, we wczesnym okresie rozwoju choroby z dokładną diagnostyką przedoperacyjną.
Mikromastia – operacje powiększania piersi
Leczenie polega na implantacji protezy w celu optycznego zwiększenia objętości gruczołu. Materiałem stosowanym w tego typu operacjach są wkładki z żelem silikonowym, solą fizjologiczną bądź PVP-Hydrogelem. Nowe badania nie potwierdzają wzrostu przypadków raka piersi po stosowaniu protez wypełnionych żelem silikonowym.
Miejscem umieszczania implantu jest przestrzeń między tkanką gruczołu, a mięśniem piersiowym większym, bądź pod warstwę mięsni – pod mięsień piersiowy większy. Nowe implanty ze względu na strukturę powierzchni torebek maja zapobiegać wytworzeniu torebki łącznotkankowej, częściej stosowane są także protezy Bekera.
W celu dojścia do miejsca umieszczenia wkładki cięcie skóry wykonujemy w miejscu istnienia fałdu podsutkowego, wokół otoczki brodawki lub w dole pachowym. Po wykonaniu zabiegu powstałą ranę drenuje się, w celu odprowadzenia wynaczynionej krwi z okolicy wszczepionego implantu. Dreny utrzymuje się do około 2-3 dnia po zabiegu. Pacjentka po wykonanym zabiegu powinna używać specjalnego biustonoszu przez okres do 4 tygodni, którego zadaniem jest zapobieganie przemieszczenia się wkładek. Obrzęki z operowanych piersi znikają powoli nawet około 4-5 tyg. po zabiegu. Jednak powrót do dawnej aktywności często następuje już około 2-3 tyg.
Wyniki przeprowadzonej operacji powiększenia piersi są zadowalające dla większości pacjentek. Trzeba jednak pamiętać, iż po kilku latach postępować będzie proces inwolucji i starzenia się gruczołu prowadzący do zwiotczenia i obniżenia. Protezy spełniają swą rolę do kilkunastu lat, gdzie po tym okresie można je wymienić.
Do powikłań przeprowadzanego zabiegu nalezą:
- zakażenie rany
- rozejście się rany
- przerost blizny w miejscu cięcia
- krwiak
- zwłóknienie i powstanie torebki wokół protezy
- zniekształcenie piersi (asymetria)
- uczucie dyskomfortu
- pęknięcie protezy po wypadkach np. wypadek komunikacyjny
Zwłóknienie i powstanie torebki zniekształcającej pierś po stwierdzeniu wykształcenia się torebki sprawiającej dolegliwości, bądź zniekształcającej gruczoł konieczne jest wykonanie powtórnej operacji w miejscu umieszczenia implantu i wycięcie zmienionych, bliznowatych tkanek.
Pęknięcie protezy rozpoznanie tego powikłania nie nastręcza trudności przy wkładkach z solą fizjologiczną, gdyż po przerwaniu torebki w ciągu kilku dni dochodzi do wchłonięcia się wody i zapadnięcia się piersi.
W przypadku protezy silikonowej na właściwe rozpoznanie naprowadza nas dopiero wykonanie USG i MRI. Zdjęcie mamograficzne może nie ukazać uszkodzenia.
Makromastia – operacja zmniejszenia piersi
Duże, przerośnięte piersi często źle wpływające na wygląd pacjentki są także przyczyną licznych dolegliwości ze strony innych układów (utrudnione poruszanie, bóle stawów, kręgosłupa). Skóra opadających przerośniętych piersi częściej ulega zakażeniom (drożdżaki). Zabieg jest możliwy do wykonania już nawet u pacjentek w wieku 15 lat, zaleca się jednak, aby przesunąć termin jak najpóźniej, do ukończenia rozwoju pacjentki, a nawet do okresu po laktacji, gdyż możliwe jest utrudnienie karmienia piersią po zabiegu operacyjnym. Wszystkie metody lecznicze polegają na resekcji (wycięciu) nadmiaru tkanek tłuszczowej gruczołowej, skóry, bądź zastosowania zabiegu odsysania tkanki tłuszczowej. Po zabiegu wskazane jest noszenie specjalnego biustonosza na czas 1 miesiąca.
Do powikłań występujących po zabiegu można zaliczyć:
- powstanie krwiaka
- zakażenie rany
- rozejście się rany
- blizna w miejscu cięcia
- zaburzenia czucia
- martwice tkanek
- zniekształcenia piersi
Opadanie piersi
Określeniem tym opisuje się procesy prowadzące do przesunięcia brodawki poniżej bruzdy podsutkowej, przyczyną pojawienia się takiego stanu są w większości procesy inwolucyjne tkanek gruczołu (znaczna utrata masy ciała, inwolucja po laktacji). Operacje przeprowadza się techniką okołootoczkową lub nowoczesną techniką mammoplastyki pionowej. Metoda około otoczkowa wykorzystywana jest do zabiegów na gruczołach małych. Zaletą operacji jest pozostawienie mało widocznych blizn zlokalizowanych na granicy otoczki brodawki. Mammoplastyka pionowa pozwala szerzej modelować piersi i nadawać im bardziej naturalny kształt. Po operacji pozostaje dodatkowa pionowa blizna pod otoczką. Podczas zabiegu lekarz przemieszcza do góry otoczkę z brodawką i tkankę gruczołową. W obu typach zabiegu konieczne jest usunięcie nadmiaru skóry. Swój ostateczny kształt piersi osiągają po kilku tygodniach, kiedy to znikają powstałe po założeniu zmarszczki na skórze oraz następuje wygojenie ran po zabiegu brodawki sutkowej. Powikłania po wykonanym zabiegu są identyczne, jak przy operacji przerostu piersi.
Operacje piersi u mężczyzn - ginekomastia
Ginekomastia terminem tym określa się jedno lub obustronne powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzny. Powiększenie jednostronne jest najczęściej wynikiem procesu nowotworowego. Obustronne powiększenie sutka jest zwykle wynikiem zaburzeń hormonalnych – zwiększenie stężenia estrogenów w stosunku do androgenów we krwi.
Przyczyny ginekomastii:
- fizjologiczna (noworodki, okres dojrzewania, starcy)
- wtórna do nowotworu produkującego estrogeny (nowotwory gonad, nadnerczy) bądź spowodowana blokiem enzymatycznym
- spowodowana zwiększoną konwersją (hormonów męskich) androgenów do estrogenów (raki nadnerczy, nadczynność tarczycy, uszkodzenie wątroby, po dłuższym głodzeniu (refeeding)
- niedostateczna biosynteza androgenów (zespół Klinefeltera, inne uszkodzenia jąder)
- defekt receptorów dla testosteronu (zespół feminizujących jąder, zespół Reifensteina)
- po stosowaniu leków (leki psychotropowe, przeciwnadciśnieniowe, przeciwgruźlicze, hormonalne)
- rzekoma u osób otyłych
- inna
Po stwierdzeniu występowania ginekomastii należy dążyć do ustalenia przyczyny jej wystąpienia Ginekomastia noworodków, okresu dorastania często ma charakter przejściowy, dlatego nie wymaga postępowania leczniczego.
Leczenie chirurgiczne polega na wycięciu nadmiaru tkanki tłuszczowej i gruczołowej i przywróceniu prawidłowych stosunków anatomicznych (stosuje się także technikę odsysania tkanki tłuszczowej). Cięcie wykonuje się wokół brodawki, należy unikać dodatkowych cięć, aby nie dochodziło do zmian bliznowatych. Jeśli zachodzi konieczność przy silnie zaznaczonej ginekomastii usuwa się nadmiar skóry.
Powikłania:
- blizny w obrębie przeprowadzonych cięć
- krwiak
- zakażenia
- powstanie zagłębienia po usuniętej tkance
- zaburzenia ukrwienia w obrębie brodawki
- martwica
Drukuj
RSS
Zdrowie rodziny
Zabloguj o tym
