Kiedy boli w krzyżu

Ból pleców, zgarbienie, problemy przy poruszaniu się… znajomy ból krzyża. Zapewne zainteresowałeś się tym artykułem, bo Ty bądź ktoś z najbliższego otoczenia cierpi z tego powodu.
Popularne bóle krzyża fachowo nazwano bólami dolnego odcinka kręgosłupa (ang. Low Back Pain; LBP). Najczęstsza przyczyna tkwi w zmianach zwyrodnieniowych kręgosłupa, przesunięciu dysku międzykręgowego (dyskopatią), zapaleniem czy zwyrodnieniem stawów… Mimo, że jest to dość częsta dolegliwość, na szczęście należy do dosyć łagodnych. U około 90% pacjentów dochodzi do poprawy w ciągu trzech miesięcy, ale w ciągu pierwszych miesięcy ten rodzaj dolegliwości bywa często zaniedbywany, a właśnie w tym okresie leczenie jest najłatwiejsze. Stąd pomimo, że u tak dużego procenta pacjentów następuje poprawa, u wielu dolegliwości nawracają. W takim razie co robić? Jak postępować, na czym polega leczenie?

Kiedy powinno włączyć się przysłowiowe czerwone światełko ?

Podstawą dobrze postawionej diagnozy jest dokładnie zebrany wywiad i badanie fizykalne. Stąd lekarz zadaje czasami pytania pozornie niezwiązane z chorobą podstawową. Bardzo ważne jest określenie okoliczności wystąpienia bólu. Ważne jest, co nasila, a co łagodzi dolegliwości, jaki jest jego charakter (np. ostry, tępy), dokładna lokalizacja. Niepokojące objawy, które towarzysza bólom krzyża, to przede wszystkim:
- bóle nocne, wybudzające ze snu,
- utrata masy ciała,
- gorączka i lub dreszcze,
- zaburzenia oddawania moczu i stolca,
- zaburzenia czynności seksualnych,
- niedowład
Jeżeli któryś z objawów występuje, należy szybko zgłosić się do lekarza!

Badanie chorego polega na dokładnej ocenie układu nerwowego i mięśniowo-szkieletowego. Ważne jest określenie, czy poza dolegliwościami bólowymi występują np. ubytki czucia, czy osłabiona siła mięśni. Ważna jest ocena funkcjonalna narządu ruchu.
Po zebranym wywiadzie i badaniu fizykalnym, czas na badania dodatkowe. Podstawowym badaniem jest radiogram przeglądowy, który pozwala na ocenę struktur kostnych. W przypadku bardzo charakterystycznych objawów zdjęcia rtg nie zawsze będą konieczne.
Na jeszcze dokładniejszą ocenę struktur kostnych pozwala tomografia komputerowa, natomiast u osób z szybko postępującymi zaburzeniami neurologicznymi, podejrzeniem innej choroby lub przygotowywanych do leczenia operacyjnego z powodu bólu kręgosłupa - można wykonać badanie metodą rezonansu magnetycznego.

Pigułka na ból

Leczenie nie polega tylko na przepisaniu "cudownej" tabletki. Poza lekami konieczna jest rehabilitacja, zmiana niektórych nawyków i trybu życia.
W leczeniu farmakologicznym podstawową rolę odgrywają leki przeciwbólowe, często przyjmowane już przed konsultacją lekarską. Najpopularniejsze leki to paracetamol oraz tzw. niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. ibuprofen, diklofenak).
Poza lekami przeciwbólowymi lekarz może przepisać leki rozluźniające mięśnie. Przy braku poprawy, w celu uśmierzenia bólu, stosuje się analgetyki opioidowe – silne leki przeciwbólowe. Dla zmniejszenia odczynu zapalnego mogą być także przepisane kortykosteroidy, popularnie nazywane sterydami.
Do stosowania miejscowego polecane są (w większości bez recepty) – maści lub żele o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalenym (zawierające np. ibuprofen) lub rozgrzewającym (np. maść kamforowa, maść ze świstaka).

Zostać w łóżku czy się ruszać?

Praktycznie każdy ból sprawia, że najchętniej nie ruszalibyśmy z łóżka. Ale czy to naprawdę pomoże? Zaraz po pojawieniu się dolegliwości bólowych najlepiej jest się właśnie położyć na twardym podłożu na wznak oraz zgiąć nogi w stawach kolanowych i biodrowych. Taka pozycja pozwala wielu osobom na zmniejszenie dolegliwości bólowych. Jednakże przewlekłe leżenie w bezruchu ma negatywny wpływ na tkankę kostną i mięśniową oraz na układ naczyniowy. Dlatego warto w miarę tolerancji chodzić czy stać. Chory powinien unikać ruchów nasilających dolegliwości: skręcanie tułowia, skłony, siedzenie, podnoszenie ciężarów.
Bardzo ważny jest dobór odpowiedniej rehabilitacji i ćwiczeń korekcyjnych. Błędem jest wykonywanie ćwiczeń na własną rękę, gdyż można sobie zrobić więcej szkody niż pożytku. W przypadku nadwagi lub otyłości – pozbycie się kilku nadmiarowych kilogramów zmniejsza dolegliwości krzyża.

Ciepło, zimno

W leczeniu bólu krzyża duże znaczenie ma fizjoterapia, na którą składa się elektrostymulacja, krioterapia czy okłady rozgrzewające.
Terapia ciepłem to przede wszystkim stosowane popularnie ciepłe kompresy, które zmniejszają ból i i przykurcze mięśniowe. Ciepło z okładu dociera jedynie na około 2 cm w głąb ciała. Głębokie ogrzewanie tkanek uzyskuje się za pomocą ultradźwięków. Pozwalają one także na zwiększenie rozciągliwości tkanek, co ułatwia wykonywanie ćwiczeń rehabilitacyjnych. Ta metoda może nasilić reakcję zapalną, stąd jest przeciwwskazana w zapaleniach. Niejako na drugim biegunie znajduje się krioterapia, czyli leczenie zimnem. Obniżenie temperatury pozwala na zmniejszenie metabolizmu oraz stanu zapalnego. Dodatkowo dochodzi do zwolnienia przewodzenia bólu.

Ból krzyża jest uciążliwy, z tendencją do nawracania czy też przewlekania się. Dlatego trzeba uzbroić się w cierpliwość podczas leczenia. Nie zaniedbujmy terapii ani nie odkładajmy leczenia, ćwiczeń i zabiegów na bliżej nieokreśloną przyszłość.
W przypadku podobnych dolegliwości warto skonsultować się z lekarzem, który dobierze odpowiednie leczenie.

RSS

Zapamiętaj lub poleć

Encyklopedia haseł

Reklamy Google