Endarterektomia, a bezobjawowe zwężenia tętnic szyjnych

Wskazania do stosowania endarterektomii w leczeniu zwężeń tętnic szyjnych opierają się na badaniach takich jak NASCET, ECST, czy ACAS.
Badanie ACAS (Asymptomatic Carotid Atherosclerosis Study) wykazało, że korzyści z endarterktomii u pacjentów z bezobjawowymi zwężeniami tętnic szyjnych nie są jednoznaczne.[1]
Szacuje się, że ogólne ryzyko udaru u pacjentów z bezobjawowym zwężeniem tętnicy szyjnej wewnętrznej > 60% wynosi 2,5%. W badaniu Veterans Affairs Asymptomatic Study nie wykazano korzyści z endarterektomii wykonywanej u pacjentów z bezobjawowymi zwężeniami tętnic szyjnych. Podobnie w badaniu ACAS korzyści były niewielkie - redukcja ryzyka bezwzględnego w 5-letnim okresie obserwacji wyniosła u takich pacjentów niespełna 6%; NNT = 83, dla uniknięcia jednego udaru w okresie 2 lat. Są to zatem wyniki wielokrotnie gorsze niż uzyskane w badaniu NASCET (pacjenci objawowi).

Opiniotwórcze organizacje takie jak AHA Stroke Council, National Stroke Association, European Stroke Initiative, Canadian Stroke Consortium i in. w swoich zaleceniach nakazują daleko posuniętą ostrożność, lub wręcz stwierdzają, że endarterektomia nie jest w takich sytuacjach wskazana.[2]
W świetle wytycznych Canadian Stroke Consortium „brak jest dowodów, by zalecać endarterektomię u bezobjawowych chorych”, natomiast Neurological Association of South Africa stwierdza, że endarterektomia jest zalecana tylko w ośrodkach, w których odsetek powikłań i zgonów nie przekracza 4%, a bezobjawowe zwężenie wynosi >80%.

Najważniejsze wskazania w tym zakresie można podsumować nastepująco:
- endarterektomia u pacjentów bezobjawowych może być przeprowadzona, gdy ryzyko operacyjne nie przewyższa 3%
- gdy zwężenie > 60%
- gdy przewidywana długość życia wynosi minimum 5 lat.

Ocena ryzyka operacyjnego i ew. powikłań jest sprawą trudną. W wyspecjalizowanych ośrodkach ryzyko powikłań chirurgicznych u pacjentów bez klinicznych objawów stenozy tętnic szyjnych jest rzędu 4,5%, w innych ośrodkach może być znacznie wyższe, co całkowicie niweluje i tak niepewne korzyści z leczenia operacyjnego.[3]

Należy pamiętać, że niezbędnym elementem leczenia jest modyfikacja czynników ryzyka – terapia antyagregacyjna, statyny, leki hipotensyjne, dobra kontrola glikemii w przypadku cukrzycy, niepalenie.

RSS

Zapamiętaj lub poleć

Encyklopedia haseł

Reklamy Google