Chłoniaki złośliwe „nieziarnicze”

WSTĘP
Nowotwory układu chłonnego dzieli się na dwie grupy, pierwszą stanowi ziarnica złośliwa, czyli choroba Hodgkina. Druga grupa to nieziarnicze chłoniaki złośliwe. Niestety nie istnieje jednolita, spójna klasyfikacja tych chorób, w poniższym artykule będę się opierał na Klasyfikacji Kilońskiej (1974).
Istotą choroby jest patologia limfocytów (komórek układu chłonnego), które dzielą się i wzrastają bez zachowania jakiegokolwiek porządku. Choroba może występować w jednym lub wielu węzłach chłonnych, a nawet w innych narządach, takich jak wątroba, szpik kostny i śledziona.

Jak się to objawia?
Najczęstszym objawem jest niebolesne powiększenie węzłów chłonnych w okolicach szyi, pach i pachwin. Ponadto pojawiać może się: nie wyjaśniona gorączka, nocne poty, stałe uczucie zmęczenia, utrata masy ciała, świąd lub miejscowe zaczerwienienie skóry. Wystąpienie powyższych objawów nie jest jednoznaczne z chorobą, ale nie powinny być one lekceważone. Tylko lekarz jest w stanie ocenić czym są spowodowane, ważne więc jest by w razie ich stwierdzenia udać się do lekarza. Szczególnie istotne jest by nie czekać aż pojawi się ból – chłoniaki bardzo często przebiegają bezbólowo.

ROZPOZNANIE
Postępowanie diagnostyczne, zaczyna się od zebrania wywiadu i dokładnego zbadania chorego, ze szczególnym uwzględnieniem węzłów szyjnych, pachowych i pachwinowych. Zwykle wykonuje się badanie krwi oraz inne badania dodatkowe:
- rentgen klatki piersiowej
- tomografię komputerową (TK)
- rezonans magnetyczny (MRI)
- limfografię (badanie rentgenowskie po podaniu kontrastu do naczyń limfatycznych)

Rozstrzygające jest badanie histopatologiczne – węzły pachowe, karkowe lub szyjne pobiera się do badania histopatologicznego sposobem chirurgicznym. Polega to na wycięciu węzła i przekrojeniu go na pół oraz wykonaniu cytologicznych preparatów odciskowych. Bada się również węzeł po utrwaleniu, wykonując preparaty histopatologiczne, które ocenia patomorfolog pod mikroskopem.

RODZAJE CHŁONIAKÓW NIEZIARNICZYCH
Według Klasyfikacji Kilońskiej chłoniaki nieziarnicze dzieli się na:

Chłoniaki o mniejszej złośliwości

A. Chłoniak złośliwy limfocytowy (25%)
1. B – komórkowe
2. T – komórkowe
B. Chłoniak złośliwy limfoplazmocytowy (15%)
1. limfoplazmocytowy
2. limfoplazmocytoidowy
3. polimorficzny
4. plazmocytowy
C. Chłoniak złośliwy centrocytowy (8%)
D. Chłoniak złośliwy centroblastyczno – centrocytowy (20%)
1. Guzkowy
2. Rozlany
3. Guzkowy i rozlany
4. Z włóknieniem lub bez


Chłoniaki o większej złośliwości

E. Chłoniak złośliwy centroblastyczny (1%)
F. Chłoniak złośliwy limfoblastyczny (15%)
1. B – komórkowy typ Burkitta i inne
2. T – komórkowy
G. Chłoniak złośliwy immunoblastyczny (15%)
1. B – komórkowy
2. T – komórkowy

ZAAWANSOWANIE CHOROBY
U chorych, u których rozpoznano chłoniaka złośliwego, konieczne jest określenie stopnia zaawansowania choroby. Po uwagę bierze się liczbę i umiejscowienie zajętych węzłów chłonnych, czy zajęte węzły są po jednej czy obu stronach przepony oraz czy choroba szerzy się także w narządach wewnętrznych. Konieczne może być powtórzenie niektórych badań, w tym wykonanie biopsji. Jest to niezbędne dla ustalenia leczenia. Wyróżnia się następujące stadia kliniczne:

Stadium I
(zajęta jedna grupa węzłów)
Stadium II
(zajete 2 lub więcej grup węzłów po jednej stronie przepony)
Stadium III
(zajęte węzły po obu stronach przepony)
Stadium IV
(zajęte węzły oraz szpik i narządy wewnętrzne)

LECZENIE
Schemat leczenie ustalany jest indywidualnie i zależy od typu histologicznego, stopnia klinicznego oraz indywidualnych czynników.

Chłoniaki o małej złośliwości
Bardzo ważna jest profilaktyka zakażeń, gdyż układ odpornościowy jest osłabiony. Szybka progresja zmian jest wskazaniem do leczenia przeciwnowotworowego. W stadiach klinicznych I i II stosuje się radioterapię, a w innych chemioterapię COP, czyli cyklofosfamidem, prednisonem i winkrystyną. W razie niepowodzenia stosuje się CHOP – tak jak COP i dodatkowo adriamycyna.

Chłoniaki o większej złośliwości
Leczenie najczęściej jest skojarzone, zaczyna się od chemioterapii (zwykle CHOP) i później włącza się radioterapię. W razie nieskuteczności stosuje się inne programy wielolekowe (np. MACOP-B, ProMACE-CytaBOM). Według statystyk wszyskie te programy dają podobną remisję (cofnięcie objawów) w 50% oraz długoletnie przeżycie w 30%. W razie nawrotów próbuje się stosować autoprzeszczepy szpiku po wcześniejszej radio i chemioterapii. Bardzo dobre wyniki uzyskuje się stosując immunoterapię PBSCT, która polega na przeszczepie komórek izolowanych z krwi obwodowej, w szczególności stosuje się komórki CD 34+. Konieczne może być też leczenie chirurgiczne w celu usunięcia guza i okolicznych węzłów chłonnych.

Oczywiście, jak prawie każde leczenie, wyżej wymienione metody niosą za sobą pewne ryzyko związane z objawami ubocznymi takiej czy innej terapii, więcej znajdziesz w artykule Ogólne zasady leczenia nowotworów.

RSS

Zapamiętaj lub poleć

Encyklopedia haseł

Reklamy Google