Dyskusja
Integralną częścią Narodowego Programu Profilaktyki i Leczenia Chorób Układu Sercowo-Naczyniowego jest kampania „Pamiętaj o sercu”. W ramach jej programu odbyła się konferencja z udziałem prof. Pekka Puski, dyrektora generalnego Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego w Finlandii. Na spotkaniu zaprezentowano fińskie doświadczenia w upowszechnianiu zachowań zdrowotnych w społeczeństwie oraz prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego.
Program „Pamiętaj o Sercu”, znany wcześniej pod nazwą POLKARD, opracowany na lata 2003-2005, jest integralną częścią programu, prowadzonego pod auspicjami Ministerstwa Zdrowia. Głównym jego zadaniem jest wyjście poza środowisko ściśle medyczne i dotarcie do możliwie najszerszych kręgów społeczeństwa z wiedzą o przyczynach powstawania i możliwościach zapobiegania chorobom układu sercowo- naczyniowego, poprzez profilaktykę. Ma przekonywać, że na wiele czynników od których zależy zdrowie naszego serca mamy lub możemy mieć wpływ, a profilaktyka, choć wymaga zmian naszych przyzwyczajeń, nie oznacza rezygnacji z radości życia.
Badania GUS-u pokazują, iż choroby serca są przyczyną 48 proc. wszystkich zgonów. Aż 8 mln. Polaków cierpi na nadciśnienie tętnicze. Z myślą o ustaleniu czynników ryzyka i zachowań zdrowotnych utworzony został program WOBASZ(Wieloośrodkowe Ogólnopolskie Badanie Stanu Zdrowia Ludności), czyli największe badanie epidemiologiczne w Polsce, którego celem jest ocena zagrożenia populacji chorobami układu krążenia, zarówno w skali poszczególnych regionów, jak i całego kraju.
- Potencjał kryje się w profilaktyce - powiedział prof. Puska,. Projekt profesora początkowo dotyczył profilaktyki chorób układu krążenia na obszarze północnej Karelii, a następnie całej Finlandii. Dyrektor generalny NIZP, szczegółowo omówił przebieg i kolejne etapy finlandzkiej kampanii. Celem tego przedsięwzięcia była zmiana sposobu odżywiania oraz modyfikacje innych istotnych dla zdrowia elementów stylu życia. Jako główne czynniki ryzyka tych chorób profesor wymienił: palenie tytoniu, wysoki poziom cholesterolu, nadciśnienie tętnicze, otyłość, alkohol oraz brak aktywności fizycznej.
Projekt Północna Karelia odniósł niepodważalny sukces. Rezultatem tego programu są istotne zmiany w zakresie sposobu odżywiania się ludności, zmniejszenia poziomu cholesterolu we krwi i wartości ciśnienia tętniczego, a także spadek liczby palaczy. W wyniku tych zmian w przeciągu 30 lat prowadzenia programu w Finlandii wskaźnik zgonów w skali całego kraju zmniejszył się aż o 75 proc. Prof. Puska stwierdził, iż– Grupą docelową nie były jednostki, ale grupy środowiskowe-. Zwrócił również uwagę na to, że podejście do całego społeczeństwa jest metodą najskuteczniejszą i najtańszą. Jak wspomniał prof. Puska – Nie mów tylko „przestań palic”, ale pokaż jak można to zrobić, tak aby dobry wybór był zarazem wyborem zdrowym.-
Głównymi elementami udanego programu ogólnokrajowego w Finlandii były badania naukowe, działania służby zdrowia, programy promocji zdrowia, instytucje edukacyjne, środowiska przemysłowe, polityka państwa i działania międzynarodowe. Aby zrealizować tak ogromne przedsięwzięcie konieczna jest współpraca wszystkich instytucji działających w państwie, w tym także mediów. To właśnie za ich pośrednictwem można uświadomić społeczeństwu dlaczego zdrowie jest tak ważne.
-Polska może powtórzyć sukces Finlandii- powiedział prof. Szostak z Instytutu Żywności i Żywienia. Profesor zauważył również ze, w Polsce dużo udało się już zrobić bez programu, a z programem udałoby się jeszcze więcej. Jeżeli chodzi o działania profilaktyczne to, przede wszystkim należy ograniczyć spożycie tłuszczów, zrezygnować z palenia tytoniu oraz zadbać o aktywność ruchową. Powinniśmy pamiętać, że prewencja pierwotna, unikanie czynników ryzyka to działania najważniejsze.