W tym temacie
 
Dyskusja
Podstawowa diagnostyka zachorowania na grypę opiera się na charakterystycznych objawach klinicznych oraz wiedzy o trwającej epidemii grypy. Pacjent, który zgłosił się do lekarza z powodu wysokiej gorączki, objawów nieżytu górnych dróg oddechowych, z towarzyszącym bólem głowy oraz mięśni raczej nie wymaga przeprowadzenia mikrobiologicznej diagnostyki w kierunku wirusa grypy. Jednakże w niektórych przypadkach, dla potrzeb epidemiologicznych lub tworzenia szczepionki, izolacja wirusa jest konieczna.
Diagnostyki wirusologicznej opiera się na wykrywaniu:
1. zakaźnych cząsteczek wirusa
2. wirionów
3. antygenów wirusa
4. nieswoistych lub swoistych przeciwciał
5. wirusowych kwasów nukleinowych
Metody diagnostyki wirusologicznej są następujące:
1. wykrywanie antygenów wirusa
2. wykrywanie kwasów nukleinowych
3. izolowanie wirusów z hodowli komórkowych
4. mikroskopia elektronowa
Wirusa grypy najczęściej izoluje się z wymazów z gardła lub popłuczyn z nosa, którymi zakaża się zarodki kurze lub hodowle komórkowe. Materiał biologiczny należy transportować na specjalnych podłożach, bez dodatku substancji konserwujących, w optymalnej temperaturze jaką są 4˚ C. Następnie wykonywany jest odczyn hemadsorbcji, który występuje dzięki ekspozycji hemaglutynyniny, mającej zdolność adsorbcji erytrocytów. W celu zidentyfikowania gatunku lub podtypu wykonuje się odczyn zahamowani hemaglutynacji lub odczyn hemaglutynacji radialnej.
W celu diagnostyki wirusa ptasiej grypy stosuje się wysokospecyficzne badanie RT-PCR opierające się na wykrywaniu kwasu nukleinowego wirusa, przy użyciu odpowiednich dla nukleoprotein starterów. Wirusy ptasiej grypy mogą zawierać do 15 różnych typów hemaglutynin (H), należy więc użyć 15 starterów. W związku z tym, że wirus grypy zawiera kwas nukleinowy RNA odwrotna transkryptaza musi przepisać informację z materiału genetycznego na DNA. Po wielokrotnej amplifikacji (czyli namnożeniu cząsteczek) możliwa jest identyfikacja wirusa, nawet przy niewielkiej ilości materiału biologicznego.
Najnowszą modyfikacją wyżej opisanej metody jest Real Time RT-PCR, który umożliwia w czasie rzeczywistym ocenę stopnia zaawansowania procesu na ekranie monitora.
Jeżeli nie jest wymagane przeprowadzenie swoistej diagnostyki metodą z wyboru jest zastosowanie immunofluorescyjnego barwienia, np. z wymazów z gardła. Metodą nowocześniejszą jest zautomatyzowany test ELISA.
Pierwsze udokumentowane zakażenie wirusem H5N1 miało miejsce w 1997 roku w Hongkongu, kiedy na skutek kontaktu z żywym ptactwem 18 osób zachoworwało na grypę wywołaną tym typem wirusa, z których sześć zmarło. Pierwsze wzmianki o ptasiej grypie pochodzą z początków ubiegłego stulecia, kiedy stwierdzono występowanie u ptaków wirusa zakaźnego dla ludzi. Diagnostyka mikrobiologiczna wirusa ptasiej grypy jest identyczna, jeżeli badaniu poddawane są ptaki. Można pobierać wymaz ze spojówek oka oraz z gardła. Ptaki transportowane z terenów zagrożonych epidemią grypy poddawane są kwarantannie, w celu nie dopuszczenia do rozprzestrzeniania się zakażeni poprzez zwierzęta zakażone, ale które jeszcze nie wykazują objawów choroby. W ten sposób został ujawniony pierwszy przypadek ptasiej grypy w Europie, w Belgii. Pewien mężczyzna usiłował przemycić dwa orły z Tajlandii. Kiedy wycieńczone ptaki zostały znalezione przez celników, podczas rutynowej kontroli antynarkotykowej, zostały uśpione. Po stwierdzeniu zakażenia u zwierząt typem H5N1, zostały powiadomione odpowiednie służby sanitarne. Na szczęście nie doszło do rozprzestrzenienia infekcji na ludzi.
Zalecenia WHO w celu ochrony przed infekcją wirusem ptasiej grypy są następujące:
1. Unikanie kontaktów z ptakami, niezależnie czy są zdrowe czy chore
2. Osoby pracujące z ptakami muszą bezwzględnie przestrzegać wszelkich praw higieny oraz dodatkowo stosować kombinezony ochronne, rękawiczki, jak również maski, które będą chronić przed unoszącym się pyłem ze ściółki.
3. Wszelkie mięso z padłych zwierząt musi ulec zniszczeniu i nie może być przeznaczone do spożycia przez ludzi ani zwierzęta nawet po przetworzeniu.
4. Stwierdzono, że jaja i mięso pochodzące od zdrowych ptaków, ale przebywających na terenie objętym epidemią nadaje się do spożycia.
W życiu codziennym należy kierować się prostymi zasadami:
• nie należy bawić się, a nawet zbliżać, do dzikich ptaków
• dzieci nie powinny bawić się w piaskownicy, z powodu możliwości zarażenia się wirusem z odchodów ptaków, które mogą znajdować się w piasku
• należy unikać kupowania ptaków z nieznanych źródeł, które mogą pochodzić z przemytu, a tym samym nie były poddane kwarantannie