W tym temacie
 
Dyskusja
Obecność przerzutów do węzłów chłonnych u pacjentek z rakiem endometrium lub rakiem szyjki macicy jest niekorzystnym czynnikiem rokowniczym i wiąże się ze znacznie obniżonym odsetkiem 5-letniego przeżycia. Fakt zajęcia węzłów chłonnych jest jednym z ważniejszych czynników determinujących rodzaj terapii pomocnicznej. Złotym standardem oceny obecności przerzutów do węzłów jest ich chirurgiczne usunięcie i ocena histopatologiczna. Wiąże się to jednak z koniecznością zabiegu inwazyjnego, znacznymi kosztami i możliwością powikłań.
Zarówno tomografia komputerowa (TK) jak i rezonans magnetyczny (MRI) pozwalają na uwidocznienie zmianionych węzłów, niemniej jednak nie ma jak dotąd rzetelnych kryteriów mofologicznych pozwalajacych na odróżnienie węzłów zmienionych nowotworowo. Kryterium wielkości pozwala jedynie na oszacowanie prawdopodobieństwa obecności zmian nowotworowych; niemniej węzły mniejsze także mogą zawierać już komórki raka. Z drugiej strony nie wszystkie powiększone węzły chłonne zawierają przerzuty. Ogólnie czułość TK i MRI w wykrywaniu przerzutów do węzłów chonnych jest raczej nie zadawalająca i waha się od 43%- 73%. Z tych powodów w ostatnich latach opracowano środki kontrastowe do badania MR specyficzne dla węzłów chłonnych. Mają one pomoc w wykrywaniu nowotworowego naciekania węzłów niezależnie od ich wielkości.
Środki nazywane są nanocząsteczkami (ich przeciętna średnica wynosi 30 nm). Zbudowane są z cząsteczek tlenku żelaza , pokrytych dekstranem nieskocząsteczkowym. Cała klasy tych związków zwana jest USPIO (ultrasmall particles of iron oxide). Cząsteczki te podane dożylnie wychytywane są przez makrofagi i przenoszone do układu siateczkowo- śródbłonkowego – głównie do węłów chłonnych. Wychwyt USPIO powoduje znaczne obniżenie intensywności sygnału węzłów w czasie T2 i T2* zależnym (manifestujace się na zdjęciu jako obszar ciemniejszy). Ponieważ komórki nowotworowe obecne w węzłach chłonnych nie pozwalają na prawidłowy wychwyt makrofagów, w zmienionych węzłach nie stwierdza się obniżenia intesywności sygnału – nacieczone węzły nadal jasno świecą na obrazach T2 zależnych.Celem badania przeprowadzonego przez grupę z Bostonu była ocena MRI z zastosowaniem USPIO i porównanie wyników z otrzymanymi podczas badania bez środka kontrastowego.
W badniu wzięło udział 44 pacjentki. 15 z rakiem endometrium, 29 z rakiem szyjki macicy. Badanie MRI wykonano przed i po podaniu USPIO (2,6 mg żelaza na kg mc). Kontrast rozpuszczano w 100 ml chlorku sodu i podawano dożylnie w ciagu 30 minut. Wyniki badania MRI oceniało dwóch niezależnych badaczy. Obecność zmieniononych nowotworowo węzłów chłonnych oceniano w oparciu o kryteria wielkości oraz kryteria USPIO. Przerzut do węzła rozpoznawano kiedy krótsza średnica wynosiła powyżej 10 mm; węzeł klasyfikowano jako prawidłowy kiedy krótsza średnica wynosiła poniżej 8 mm. Kiedy średnia mieściła się w zakresie 8- 10mm węzeł klasyfikowano jako przerzutowy jesli stosunek osi długiej i krótkiej wynosił powyżej 0,8.
Według kryteriów USPIO węzeł uznawano za przerzutowy jeśli na obrazach T2 zależnych był jedynie nieznacznie ciemniejszy, z obniżeniem intesywności sygnału mniejszym niż 50%, jesli stwierdzano ogniskowe podwyższonego sygnału nie odpowiadające wnęce tłuszczowej na obrazach T1 zależnych lub intesywność sygnału nie zmieniała się zupełnie po podaniu USPIO. Czułość, specyficzność, pozytywna wartość predykcyjna oraz negatywna wartość predykcyjna (ocenianane w oparciu o wyniki każdej pacjentki) wynosiły odpowiednio 27%, 94%, 60% i 79% dla kryteriów wielkości; dla kryteriów USPIO (badacz1/ badacz2) stwierdzano 100%/91%, 94%/87%, 82%/71% oraz 100%/96%.
Wartość statystki zgodności dla kryteriów między badaczami dla kryteriów USPIO był wysoka i wynosiła κ= 0.93. Pacjentki ogólnie dobrze znosiły podawanie środka kontrastowego, u pięciu z nich zaprzestano infuzji z powodu wystąpienia krótkotrwałych objawów niepożądnych, u żadnej jednak nie stwierdzano powikłań długoterminowych. Autorzy konkludują, iż zastosowanie nanocząsteczek znacznie poprawia czułość badania MRI w przedoperacyjnym wykrywaniu zmienionych nowotworowo węzłów chłonnych, nie wpływając negatywnie na specyficzność.
Opracowano na podstawie: Diagnostic Performance of Nanoparticle-Enhanced Magnetic Resonance Imaging in the Diagnosis of Lymph Node Metastases in Patients With Endometrial and Cervical Cancer. Rockall AG, Sohaib SA, Harisinghani MG, Babar SA, Singh N i wsp., J Clin Oncol, 2005, 23, 2813-2821.