Rak trzustki

Wstęp
Trzustka jest narządem o budowie gruczołowej, który leży w jamie brzusznej i jest elementem przewodu pokarmowego oraz układu wydzielania wewnętrznego. Składa się z części zewnątrzwydzielniczej produkującej enzymy i wewnątrzwydzielniczej produkującej różne hormony. W obrębie trzustki wyróżnia się głowę, trzon i ogon. To w jakiej części występuje zmiana ma klinicznie duże znaczenie, gdyż jest związane z typem objawów jakie pojawiają się u pacjentów.
Rak trzustki występuje około 55 roku życia, 2 razy częściej u mężczyzn niż u kobiet. Zachorowalność na ten nowotwór, jak i na wiele innych, w ostatnich latach stale wzrasta.
Pod względem budowy histologicznej rak trzustki części zewnątrzwydzielniczej wywodzi się z komórek nabłonka przewodów trzustkowych – w 90% przypadków, reszta pochodzi z komórek pęcherzyków trzustkowych.
Niestety nie jest on wykrywalny we wczesnej fazie, gdy nie przekracza torebki. Przebieg choroby jest dramatycznie szybki i średni czas przeżycia od rozpoznania wynosi około 6 miesięcy!

Objawy
Do najczęstszych objawów należy spadek masy ciała i ból brzucha.
Ból brzucha jest zmienny, lecz najczęściej rozpoczyna się w nadbrzuszu i stale się nasila. Może promieniować, wtedy często odczuwany jest w podżebrzu po lewej stronie. Zdarza się, że promieniuje do kręgosłupa, dając wrażenie piekącego bólu między łopatkami.
Charakterystyczne jest, że ulgę przynosi pochylenie ciała do przodu i przyjmowanie tzw. pozycji embrionalnej.
Spadek masy ciała jest znaczny (powyżej 10%) i szybko postępujący.
Kolejnym, częstym objawem jest żółtaczka, która występuje u 90% chorych, a u 10 – 30% jako pierwszy objaw. Cechuje ją stałe nasilanie wraz z postępem choroby. Żółtaczka jest też przyczyną, bardzo uciążliwego dla chorych, świądu skóry.
Inne, najczęściej zgłaszane, dolegliwości to: pełność w jamie brzusznej, osłabienie, gorączka, biegunki, zaparcia, nudności i wymioty.

Wszystkie wyżej wymienione objawy nie muszą wynikać z rozwoju raka trzustki, lecz mogą być spowodowane innym schorzeniem. W razie ich wystąpienia należy zgłosić się do swego lekarza rodzinnego.

Rozpoznanie
Postawienie końcowej diagnozy oparte jest na objawach z wywiadu i wynikach badań diagnostycznych, które powinny być wykonywane w specjalistycznym ośrodku zajmującym się gastrologiąenterologią.
Do obecnie stosowanych metod diagnostycznych zalicza się:
- ERCP
- TK
- USG
- Echoendoskopia
- Przezskórna biopsja aspiracyjna cienkoigłowa trzustki

ERCP (endoskopowa wsteczna pankreatocholangiografia)
Jest najlepszą metodą diagnostyczną w raku trzustki. Pozwala na wykrycie zmiany w 70 – 80% przypadków.

TK
Tomografia komputerowa umożliwia rozpoznanie zmian w obrębie trzustki i dróg żółciowych, a także szerzenia się zmian w okolicy trzustki, występowania przerzutów do wątroby i węzłów chłonnych.

Echoendoskopia
Jest nowoczesną metodą powstałą z połączenia klasycznej endoskopii i USG.

BAC
Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, wykonywana w celu pobrania komórek do badania histopatologicznego z podejrzanej zmiany. To ostatnie jest jedynym sposobem na stwierdzenie czy występują tam komórki nowotworowe czy nie.

Leczenie
Jedyne dostępne leczenie to operacja, ma ona na celu usunięcie chorej trzustki. Niestety, z powodu dużego zaawansowania zmian, tylko 10 – 15% raków nadaje się do operacji. W nieoperacyjnych przypadkach wykonuje się protezowanie lub drenaż dróg żółciowych.
Ponadto stosuje się leczenie objawowe, polegające na walce z bólem.
Z powodu wysokiej inwazyjności raka trzustki chemioterapia nie daje rezultatów.

Wczesne rozpoznanie i leczenie raka trzustki stanowi wielkie wyzwanie dla chirurgów i gastrologów, gdyż w obecnej chwili jego rozpoznanie następuje zbyt późno by móc pomóc pacjentowi.

RSS

Zapamiętaj lub poleć

Encyklopedia haseł

Reklamy Google