W tym temacie
Dyskusja
Od wielu lat w Stanach Zjednoczonych szeroko poleca się mammograficzne badania przesiewowe i większość kobiet powyżej 40 roku życia poddaje się tym badaniom profilaktycznym. W ostatnich latach pojawiły się nowe rodzaje badań przesiewowych.
Nie przeprowadzano jednak dotychczas badań, które oceniałyby wpływ zastosowania nowych technik na wskaźniki śmiertelności związanej z rakiem sutka. Badania przesiewowe w praktyce codziennej mogą różnić się od badań przeprowadzanych w warunkach randomizowanych badań klinicznych. Termin efficacy odnosi się do skuteczności narzędzia badawczego zastosowanego w idealnych warunkach eksperymentu klinicznego, zaś pojęcie effectiveness określa, w jakim stopniu specyficzna interwencja spełnia swoje zadanie, kiedy przeprowadzana jest w warunkach rzeczywistych.
W obecnej pracy autorzy dokonali systematycznego przeglądu informacji dotyczących codziennej praktyki związanej z mammografią, klinicznymi badaniami gruczołu piersiowego i samo-badaniem piersi oraz porównali je z danych z randomizowanych badań klinicznych. Dodatkowo opracowali informacje na temat nowszych technik badań przesiewowych - mammografii cyfrowej, skumputerozowanych programów ułatwiających mammograficzną detekcję zmian gruczołu piersiowego, ultrasonografii i rezonansu magnetycznego. W tym celu dokonano przeszukania medycznych baz danych (MEDLINE, Cochrane, National Guideline Clearnighouse web i innych).
Wszystkie organizacje zdrowotne w Stanach Zjednoczonych polecają kobietom po 40 roku życia przesiewowe badanie mammograficzne. W okresie 14 letnim przesiewowa mammografia zmniejsza śmiertelność z powodu raka sutka o około 20 do 35% u kobiet w wieku 50 do 69 lat, zaś w grupie wiekowej 40 –49 lat o odsetek nieznacznie mniejszy. Około 95% kobiet, u których przesiewowe badanie mammograficzne uwidacznia zmianę nie ma raka sutka. Wyniki siedmiu dużych badań populacyjnych wykazały, że ogólna czułość mammografii wynosi 75%, specyficzność 92,3%. Czułość jest podobna do stwierdzanej w randomizowanych badaniach klinicznych z użyciem mamografii (68-88%), specyficzność natomiast jest zdecydowanie niższa. Istotnymi czynnikami decydującymi o dokładności diagnostycznej badań jest gęstość gruczołu piersiowego i wiek badanych kobiet. Odsetek mammogramów uznanych pierwotnie za pozytywne różni się znacznie w USA i innych krajach. Wskaźnik ten w USA jest dwukrotnie większy niż w Wielkiej Brytanii (12,5-14,7% vs 7,6%), bez istotnych różnic w wykrywalności raka.
Prace, których autorzy porównywali pełno-obrazową mammografię cyfrową z tradycyjną metodą z użyciem filmu, nie wykazały statystycznie istotnych różnic w wykrywaniu przypadków nowotworu. Tylko jedno badanie wskazywało, że zastosowanie skomputeryzowanych programów ułatwiających wykrywanie zmian w mammografii zwiększa wskaźniki wykrywalności, kolejne duże badanie nie potwierdziło tych wyników. Kliniczne przesiewowe badania piersi wykrywają niektóre przypadki raka, które przeoczono w badaniu mammograficznym, jednak czułość tego badania w warunkach codziennej praktyki jest niska (28 do 36%), w warunkach randomizowanych badań klinicznych sięga ona 54%. Nie wykazano, aby samo-badanie piersi skutecznie zmniejszało śmiertelność z powodu raka, zwiększa ono natomiast ilość biopsji wykonywanych z powodu wyników fałszywie pozytywnych.
Rezonans magnetyczny i utrasonografię oceniano głównie pod kątem badania przesiewowego kobiet z grup wysokiego ryzyka, technik tych nie poleca się jednak jako standardowych badań przesiewowych w populacji ogólnej. Czułość rezonansu magnetycznego w grupie kobiet o wysokim ryzyku wystąpienia raka sutka (młode kobiety nosicielki mutacji BRCA1 lub BRCA2) jest znacznie wyższa niż czułość mammografii jednak specyficzność jest niska. Nie znany jest jak dotąd wpływ wykonywania badań przesiewowych metodą rezonansu magnetycznego na wskaźniki śmiertelności związanej z nowotworem, nie ma również danych, które potwierdzałyby zasadność zastosowania nowszych technik badań jako narzędzi przesiewowych w populacji ogólnej. Wydaje się, że w najbliższych latach złotym standardem nadal pozostanie mammografia klasyczna.
Opracowano na podstawie: Screening for breast cancer. Elmore JG, Armstrong K, Lehman CD I wsp. JAMA, 2005, 293, 1245-1256.
Drukuj
RSS
Zdrowie rodziny
Zabloguj o tym
