Dyskusja
Warszawa, 23 marca - Na spotkaniu, zorganizowanym przez Polskie Towarzystwo Seksuologiczne, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii z 1998 roku, dr Louis J. Ignarro przedstawił obecny stan wiedzy na temat funkcji tlenku azotu w naszym organizmie. Profesor Zbigniew Lew-Starowicz, Przewodniczący PTS, podsumował swoje badania skuteczności działania preparatu Vamea w leczeniu zaburzeń seksualnych u kobiet.
Gdyby na środowej konferencji poświęconej roli tlenku azotu w seksualności kobiet pojawił się wynalazca dynamitu, Alfred Nobel, zapewne zdziwiłby się odkryciami Laureatów swojej Nagrody. Nitrogliceryna, używana do produkcji materiałów wybuchowych, od ponad stu lat stosowana jest także w leczeniu choroby wieńcowej. Mechanizm jej korzystnego działania w bólach wieńcowych długo pozostawał niewyjaśniony. Badania Noblistów uświadomiły nam, że nitrogliceryna jest prekursorem NO, poszukiwanej przez kardiologów substancji EDRF (endothelium derived relaxing factor). Jak wykazali Louis Ignarro, Robert Furchgott i Ferid Murad w nagrodzonych badaniach, tlenek azotu odgrywa kluczowa rolę regulatora działania układu krążenia u zdrowych ludzi. Obecnie wiemy, że jest on także odpowiedzialny za szereg innych funkcji naszego organizmu, między innymi erekcję oraz podniecenie seksualne u kobiet.
Wykład Noblisty
Dr Ignarro wyjaśnił, że komórki śródbłonka wytwarzają tlenek azotu a ten dyfunduje do mięśniówki gładkiej naczynia. Wtedy w komórkach mięśni gładkich zwiększa się stężenie drugiego przekaźnika, cGMP, co prowadzi do rozkurczu naczyń. Dzięki temu ustępują bóle wieńcowe. W tym samym mechanizmie rozkurczowi ulegają naczynia krwionośne ciał jamistych prącia i dochodzi do wzwodu. U kobiet przekrwienie warg sromowych, łechtaczki i pochwy, występujące w czasie podniecenia seksualnego, również jest efektem działania NO. Obniżenie stężenia tlenku azotu prowadzi u kobiet do zaburzeń reaktywności seksualnej i trudności w osiągnięciu orgazmu.
Synteza NO
W organizmie człowieka NO jest wytwarzany jedynie z L-argininy przez enzym syntazę tlenku azotu (NOS).
L-arginina → L-cytrulina + NO
Dla sprawnego funkcjonowania tego procesu ważna jest możliwość odtworzenia argininy z L-cytruliny. W ten sposób dostarczenie do organizmu obydwu aminokwasów podnosi stężenie NO. Tlenek azotu jest wytwarzany przede wszystkim przez komórki śródbłonka tętnic, a w tkankach ulegających erekcji także przez zakończenia nerwowe. Cząsteczka NO jest bardzo nietrwała, ocenia się że ulega rozpadowi po 1-2 sekundach w wyniku reakcji z wolnymi rodnikami tlenowymi.
Wielokierunkowe działanie
Najbardziej znane działanie NO to stymulacja erekcji.
Korzystne działanie w układzie krążenia nie kończy się na rozkurczu naczyń i zwiększeniu przepływu krwi. Dochodzi do zmniejszenia aktywacji płytek krwi i tworzenia zakrzepów. Ograniczone jest tworzenie płytek miażdżycowych. Mówi się nie tylko o leczeniu choroby wieńcowej ale także profilaktyce miażdżycy i zakrzepów za pomocą leków - donorów NO (takich, jak NO-aspiryna lub NO-statyny), a także zapobieganiu restenozy w tętnicach, a także zmniejszeniu powikłań naczyniowych w cukrzycy.
Inne badania wykazały znaczenie tlenku azotu w układzie pokarmowym. NO zwiększa przepływ krwi przez żołądek i jelita i w ten sposób przywraca równowagę czynników ochrony i agresji, zmniejszając podatność układu pokarmowego na owrzodzenia.
U pacjentów z chorobą Alzheimera wykrywa się obniżenie stężenia NO w niektórych obszarach mózgu. Wykazano także, że zwiększenie stężenia tlenku azotu ogranicza tworzenie blaszek amyloidu.
NO-zależne przekaźnictwo ma znaczenie w zapamiętywaniu i uczeniu się.
Obiecujące jest odkrycie, że komórki układu odpornościowego wytwarzają NO. Leki modyfikujące to przekaźnictwo mogą mieć znaczenie w leczeniu zakażeń oraz w chorobach nowotworowych.
NO i seks
U mężczyzn NO jest odpowiedzialny za indukowany przez neurony rozkurcz mięśni gładkich ciał jamistych, a więc również za erekcję członka. W odpowiedzi na impuls nerwowy neurony NANC (nieadrenergiczne i niecholinergiczne) wydzielają NO. To ostatnie stymuluje cyklazę guanylanową do syntezy cGMP i prowadzi do rozkurczu mięśniówki. Leki blokujące rozkład cGMP, inhibitory fosfodiesterazy, są używane w leczeniu zaburzeń wzwodu.
Ta sama droga transdukcji sygnału występuje w kobiecych tkankach ulegających erekcji. Suplementacja donorów NO, a więc L-argnininy i jej prekursora, L-cytruliny zwiększa dopływ krwi do tkanek ulegających erekcji (łechtaczka) oraz pochwy. To z kolei ułatwia nawilżenie i zwiększa wrażliwość na bodźce. Obfita podaż antyoksydantów chroni NO przed rozkładem przez wolne rodniki tlenowe. L-arginina, L-cytrulina, a także przeciwutleniacze: kwercetyna i resweratrol (aktywny składnik czerwonego wina) znajdują się w przeznaczonym dla kobiet preparacie Vamea, dostępnym w aptekach bez recepty.Vamea
Profesor Lew- Starowicz przedstawił dane z badań nad działaniem preparatu Vamea u kobiet zgłaszających osłabione potrzeby seksualne oraz trudności w osiąganiu orgazmu. Badanie prowadzone przez Instytucie Seksuologii PTS w Warszawie objęło 50 kobiet w wieku od 19 do 50 lat. U badanych oceniano profil hormonalny, wykonywano testy elektrofizjologiczne i mierzono poziom satysfakcji z życia seksualnego za pomocą ankiet. Już po 3-4 tygodniach stosowania Vamea, znacząco poprawiła się jakość życia seksualnego kobiet. U ponad 70% badanych kobiet zwiększyła się ilość orgazmów a ponad 78% odczuwało podczas współżycia silniejsze doznania. Aż 85% badanych deklarowało większe pożądanie i podniecenie seksualne niż dotychczas. Podsumowując badania Profesor Lew- Starowicz powiedział, że preparaty z L-argininą „mogą być stosowane przez kobiety o obniżonym poziomie tlenku azotu we krwi, co objawia się osłabionymi doznaniami płynącymi z pożycia seksualnego, trudnościami z osiąganiem orgazmu, obniżonym pobudzeniem seksualnym lub jego brakiem oraz osłabionym pożądaniem.”