Dyskusja
Wiek dojrzały w społeczeństwach naszego kręgu kulturowego nie spotyka się dzisiaj z nadmierną atencją i poważaniem. Prym wiodą młodzi, przystojni, rzutcy i energiczni. Dla kobiet upływ czasu jest jeszcze bardziej dyskryminujący. Obowiązujące kanony piękna nie dopuszczają coraz liczniejszych na twarzy zmarszczek, worków pod oczami, coraz suchszej i cieńszej skóry i coraz mniej smukłej sylwetki. A kiedy dochodzą do tego nagłe uderzenia gorąca, niespodziewane zmiany nastroju i kłopoty z koncentracją, kobiety często same na siebie są skłonne wydać wyrok „starość” i popadają w apatię i zniechęcenie.
A przecież menopauza, której Polki doświadczają po ukończeniu średnio 49 roku życia, nie powinna oznaczać dla nich kresu pełnej wyzwań i perspektyw przyszłości. Przed nimi jeszcze co najmniej jedna trzecia życia, w tym kilkanaście lat aktywnych zawodowo.
Aby Polki po 50-tce uwierzyły same w siebie, potrzebna jest zmiana postrzegania klimakterium przez same kobiety, ale i przez ich otoczenie – takie przeświadczenie stało się podstawą kampanii „Pozostań Sobą!”, której pomysłodawcą i sponsorem jest firma Janssen-Cilag.
W poszukiwaniu pozytywnych wzorów
Jak przekonać kobiety, że ich życie, mimo ukończenia 50 lat, może być nadal pełne radości i nadziei na przyszłość? Najbardziej sugestywny jest przykład osób powszechnie znanych i podziwianych. Grażyna Szapołowska skończyła 52 lata i ani jej w głowie ukrywać ten fakt. Nadal piękna, elektryzuje samym swoim pojawieniem się każde otoczenie. Lubi swój wiek, uwielbia swoją wnuczkę, czuje się szczęśliwa i spełniona w nowym związku. Nikt inny nie uosabia lepiej idei, jakie chciałaby popularyzować kampania „Pozostań Sobą!”. Grażyna Szapołowska zgodziła się bez wahania zostać rzecznikiem kampanii i pomóc przekonać inne pięćdziesięciolatki, że menopauza to nie kres kobiecości. Natomiast z całą pewnością trzeba poświęcić więcej uwagi swojemu zdrowiu: potrzebne są regularne badania lekarskie, zdrowsze nawyki żywieniowe, większa dbałość o kondycję fizyczną i świadomość,
że męczące objawy klimakterium można niwelować odpowiednio dobraną terapią.
Grażyna Szapołowska użyczyła też swego wizerunku do materiałów informacyjno-edukacyjnych na temat menopauzy, w tym dla Poradnika dla kobiet, jaki znaleźć będzie można w poczekalniach gabinetów ginekologicznych i który będzie także dystrybuowany wśród uczestniczek warsztatów psychologicznych. Oprócz części medycznej, redagowanej przez profesora Romualda Dębskiego, przygotowane zostały także rozdziały poświęcone dbaniu o ciało i duszę, z poradami z dziedziny psychologii, zdrowego żywienia, kosmetologii.
Coś tracisz, coś zyskujesz
Zarówno te kobiety, które, jak dawniej, upatrywały swojej wartości w możliwości przekazywania życia, jak i te, które desperacko walczyły z pierwszymi oznakami starzenia się ciała, klimakterium zastaje na ogół zupełnie nie przygotowane. Dla nich oznacza to przede wszystkim utratę głównych atrybutów kobiecości, a co za tym idzie utratę własnej wartości.
Kampania „Pozostań Sobą!” stawia sobie za cel pokazać, że klimakterium jest naturalnym, a więc na pewno nie wstydliwym, etapem w życiu kobiety. To okres zmian, na który trzeba umieć spojrzeć z właściwej perspektywy, bo każda zmiana wiąże się z utratą, ale i nowymi możliwościami: dzieci co prawda dorastają i odchodzą z domu, ale jest to jednocześnie okazja, aby poświęcić więcej uwagi sobie, swojemu związkowi małżeńskiemu albo przygotować się do roli babci.
Praktycznej nauce radzenia sobie z trudnościami emocjonalnymi, jakie towarzyszą klimakterium, akceptacji własnej dojrzałości i zdobywaniu umiejętności czerpania z niej radości służyć ma cykl warsztatów psychologicznych dla kobiet w wieku okołomenopauzalnym, które będą prowadzone w ramach kampanii „Pozostań Sobą!” w kilku miastach Polski.
Całodniowe warsztaty prowadzone w kameralnych grupach przez doświadczonych psychologów, trenerów i psychoterapeutów będą miały za zadanie zarówno pomóc kobietom w konfrontacji z przemijaniem i upływem czasu i ze wszystkimi aspektami psychologicznymi, jakie się z tym wiążą, jak i nauczyć je jak akceptować zmiany, czerpać satysfakcję ze swojego życia, w tym ze swojej seksualności, jak budować nowe relacje z mężem, dziećmi, otoczeniem, jak rozwijać własne zainteresowania i pasje.
Warsztaty psychologiczne będę poprzedzone wykładem lekarza-ginekologa.
Uciekające estrogeny
Uciążliwe objawy wypadowe klimakterium: uderzenia gorąca, uczucie ciągłego zmęczenia, poddenerwowanie, zmiany nastroju, kłopoty z pamięcią i koncentracją, mają swoją ściśle medyczną przyczynę. Odpowiedzialne są za nie zmiany hormonalne, jakie następują
w organizmie kobiety, a dokładnie estrogeny, których w tym czasie zaczyna brakować. Zmniejszający się poziom estrogenów, w perspektywie długofalowej, rodzi znacznie poważniejsze zagrożenia. Wraz z utratą hormonów znika bariera ochronna, która do tej pory broniła kobietę przed chorobami układu krążenia, chorobami serca i osteoporozą. Odpowiedzią medycyny na to zagrożenie jest hormonalna terapia zastępcza, czyli dostarczenie organizmowi kobiety hormonów, których w okresie klimakterium zaczyna brakować. HTZ niweluje objawy wypadowe klimakterium, umożliwiając kobietom prowadzenie aktywnego życia na dotychczasowym poziomie. HTZ chroni przed chorobami układu sercowo-naczyniowego, a także zmniejsza ryzyko zachorowania na raka jelita grubego.
Publikacja wyników amerykańskich badań (WHI) w 2002 roku, które dowodziły szkodliwości HTZ, zwłaszcza pod kątem wzrostu zachorowalności na raka piersi, spowodowała chaos komunikacyjny zarówno w mediach, jak i części środowiska medycznego. Zdecydowana odpowiedź lekarzy europejskich, w tym także polskich, o braku przełożenia wyników badań amerykańskich na model terapii stosowany w Europie (chodziło zarówno o specyficznie dobraną próbę w badaniach amerykańskich, która zniekształcała wyniki, jak i o stosowanie tego samego preparatu dla wszystkich), nie zdołała zniwelować wątpliwości i obaw co do bezpieczeństwa stosowania HTZ. Tymczasem istnieje oficjalne stanowisko Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, stanowiące wytyczne dla działań całego środowiska (rekomendacje Zarządu Głównego PTG w sprawie stosowania hormonalnej terapii zastępczej), które mówi m.in., że należy stosować daleko idącą indywidualizację hormonalnej terapii zastępczej uwzględniającą wiek, choroby towarzyszące, rodzaj preparatów oraz drogę podania i dawkę.
Nowoczesne systemy hormonalnej terapii zastępczej wykorzystują minimalne skuteczne dawki hormonów i drogę podania, np. przezskórną, która maksymalnie chroni organizm kobiety (zwłaszcza wątrobę) i pozwala na utrzymanie stałego i stabilnego poziomu hormonów w organizmie.
Hormonalna terapia zastępcza, która przepisywana jest kobietom przez lekarza tylko i wyłącznie po bardzo starannym wywiadzie i przeprowadzeniu wszystkich niezbędnych badań, zmusza kobiety do regularnych wizyt u lekarza i do poddawania się regularnie badaniom. Dzięki temu wszystkie niepokojące nieprawidłowości mogą być wykryte na etapie, który pozwala na wczesne podjęcie leczenia i zwiększa szanse całkowitego wyleczenia.
Wielość opinii na temat HTZ w środowisku lekarskim, jak również potrzeba swobodnej wymiany poglądów i doświadczeń, spowodowały, że w ramach kampanii „Pozostań Sobą!”, której głównym adresatem są kobiety, powstał profesjonalny i całkowicie niezależny portal internetowy na temat opieki menopauzalnej. Zawartość merytoryczna portalu zależy całkowicie od Rady Programowej, czuwającej także nad częścią medyczną kampanii „Pozostań Sobą!”, w której zasiadają największe znakomitości polskiej ginekologii:
prof. Romuald Dębski, prof. Tomasz Paszkowski i prof. Tomasz Pertyński.
W najbliższej przyszłości przy portalu medycznym wystartuje ogólnodostępna strona na temat klimakterium, widzianego zarówno od strony medycznej, jak i psychologicznej i poradniczej, kierowana do pacjentek.