W tym temacie
Dyskusja
Zaburzenia erekcji (ED) są powszechnym schorzeniem, które występują u prawie 100 milionów mężczyzn na świecie i w znamienny sposób wpływają na jakość życia pacjentów. MALES (Men’s Attitudes to Life Events and Sexuality) jest jednym z największych dostępnych badań epidemiologicznych, którego celem była ocena częstości występowania zaburzeń erekcji. Badaniem objęto 27839 pacjentów z ośmiu krajów.
Na podstawie uzyskanych wyników wykazano, że zaburzenia erekcji występują u 16% mężczyzn w wieku 20-75 lat, najczęściej w Stanach Zjednoczonych (22%), najrzadziej w Hiszpanii (10%). W badaniu MALES potwierdzono również, że częstość występowania ED wzrasta wraz z wiekiem oraz obecnością innych czynników ryzyka (nadciśnienia, cukrzycy, choroby niedokrwiennej serca, hipercholesterolemii i depresji).
W kontynuacji badania (MALES II) autorzy oceniali najlepsze metody diagnostyczne i lecznicze w grupie pacjentów z rozpoznanym ED. W badaniu wykazano, że tylko 58% badanych aktywnie uczestniczyło w leczeniu swojej choroby, a tylko 41% mężczyzn z ED rozważało możliwe leczenie z zastosowanie inhibitorów PDE-5, z których tylko 25% zgodziło się na leczenie, z czego tylko 16% nadal kontynuuje leczenie ED z zastosowaniem sildenafilu.
Na podstawie wielu dotychczas opublikowanych badań (m.in. badania MALES) wykazano, że istnieje wiele przyczyn zaburzeń erekcji i wynikają one zarówno z czynników fizycznych, jak i psychicznych. Przyczyny organiczne (80% przypadków) związane są z: (1) nieprawidłowościami i uszkodzeniami naczyń i ciał jamistych prącia, (2) zaburzeniami neurologicznymi i hormonalnymi, (3) chorobami (cukrzyca, stwardnienie rozsiane, nadciśnienie tętnicze, choroby nerek), zabiegami chirurgicznymi na gruczole krokowym, przyjmowaniem leków oraz narkotyków oraz paleniem tytoniu i nadużywaniem alkoholu.
Przyczyny psychogenne wiążą się natomiast z ośrodkowym blokowaniem mechanizmów erekcji powstającym bez urazów fizycznych, takimi jak: lęk przed niezdolnością do odbycia stosunku, niska samoocena, problemy w istniejącym związku, zahamowania w odniesieniu do aktu seksualnego (spowodowane np. złymi doświadczeniami), lęk przed posiadaniem dzieci lub zarażeniem się chorobą weneryczną.
Chociaż częstość występowania zaburzeń wzwodu wzrasta wraz z wiekiem, podeszły wiek jest najmniej ważną przyczyną ED. Wprawdzie mężczyzna, który ukończył już 60 lat, może mieć rzadziej erekcje i wolniej osiągać orgazm, to jednak jego życie seksualne jest dalekie od zakończenia. W celu wypracowania skutecznych badań przesiewowych oceniających ryzyko ED każdy lekarz powinien znać najczęstsze, udowodnione naukowo czynniki ryzyka ED, do których należą:
• hormony - po 40 roku życia obniża się poziom testosteronu, co wiąże się ze zmniejszeniem zainteresowania życiem seksualnym,
• rak prostaty i inne schorzenia gruczołu krokowego oraz operacje w obrębie jelita grubego mogą także być przyczyną wystąpienia kłopotów z erekcją,
• prawie 25% przypadków wystąpienia kłopotów ze wzwodem spowodowana jest przez leki: moczopędne, beta-blokery, leki na chorobę wrzodową żołądka, chemioterapię i większość leków przeciwdepresyjnych. W większości przypadków objawy ustępują po odstawieniu leczenia.
• urazy rdzenia kręgowego i miednicy (złamania),
• palenie papierosów i picie alkoholu. Długoletnie palenie powoduje zaburzenia przepływu naczyniowego i powstanie miażdżycy. Alkohol w małych ilościach pomaga w osiągnięciu wzwodu, ale w większych go utrudnia,
• starzenie się organizmu powoduje zaburzenie przepływu krwi przez ciała jamiste prącia. Po osiągnięciu orgazmu znacznie wydłuża się czas potrzebny do osiągnięcia kolejnej erekcji,
• czynniki psychologiczne - każdy czynnik stresogenny może być przyczyną poważnych zaburzeń seksualnych. Pobudzenie i depresja stanowią czynniki bezpośrednio związane z ED.
Leczenia ED nie należy podejmować bez przeprowadzenia odpowiednich procedur diagnostycznych. Aktualne wytyczne zalecają przeprowadzenie krótkiego wywiadu. Istotne jest: od kiedy występują ED; jakie są ranne, dzienne, nocne erekcje członka; czy erekcje są niepełne, jedynie w pewnych pozycjach, całkowite, przed immisją, w momencie rozpoczynania współżycia, w trakcie stosunku, niezależnie od aktywności partnerki; czy są obecne czynniki ryzyka ED (patrz wyżej), współistniejące choroby, jakie pacjent przyjmuje leki. Następny etap diagnostyki obejmuje badania laboratoryjne, w tym poziom glukozy, cholesterolu, lipidów, prolaktyny, testosteronu. U przypadku pacjentów obciążonych chorobami układu sercowo-naczyniowego należy w prosty sposób ocenić wydolność fizyczną; jeżeli pacjent bez problemu wchodzi na drugie piętro, wykonuje codzienne czynności, spaceruje 10–15 minut szybkim marszem bez duszności, to ryzyko zaburzeń sercowo-naczyniowych w trakcie współżycia jest niskie.
W przypadku wątpliwości diagnostykę należy rozszerzyć. Poszerzony standard diagnostyczny obejmuje: zebranie pełnego wywiadu od pacjenta i jego partnerki; badanie przedmiotowe i psychologiczne; pełne badania hormonalne oraz testy diagnostyczne układu nerwowego: EMG ciał jamistych, badanie nocnych erekcji członka, elektromiografia, test termiczny, stymulacja magnetyczna; testy diagnostyczne układu krążenia: indeks ramieniowo-prąciowy, USG, USG dopplerowskie, kawernozografia, angiografia tętnic sromowych, penografia radioizotopowa, diagnostyczna iniekcja prostaglandyny w ciała jamiste członka. Niestety badania te można przeprowadzić tylko w specjalnych ośrodkach dysponujących odpowiednią bazą kadrową i diagnostyczną.
Nadal otwartym problemem jest rozwój i wprowadzenie badań przesiewowych w zaburzeniach erekcji. W pracy Steggalla i wsp. autor opisuje otwarcie i rozwój klinik poradni rozpoznawania i leczenia zaburzeń seksualnych, prowadzonych przez pielęgniarki specjalizujące się w dziedzinie urologii oraz pracowników medycznych wykwalifikowanych w leczeniu psychoseksualnym. Rozwój tego rodzaju klinik był odpowiedzią na potrzeby dużej liczby osób, będących pacjentami ambulatoryjnymi klinik urologicznych, którzy przez wiele miesięcy musieli oczekiwać na wizytę u specjalisty i dla których opóźnienie leczenia oznaczało istotne pogorszenie istniejących zaburzeń seksualnych.
W klinikach tych personel szczegółowo oceniał czynniki demograficzne, kulturowe i zdrowotne, aby w jak najlepszy sposób ocenić ryzyko wystąpienia zaburzeń seksualnych. Autorzy pomysłu doszli bowiem do wniosku, że połączenie kliniki psychoseksualnej oraz zaburzeń seksualnych zapewnia wszechstronną ocenę, pozwalającą właściwie zdiagnozować oraz ustalić czy pacjenci z już istniejącymi zaburzeniami seksualnymi mogą uczestniczyć w leczeniu jako partnerzy oraz jakie leczenie będzie u nich najskuteczniejsze.
Piśmiennictwo:
1. Shabbir M, Mikhailidis DM, Morgan RJ. Erectile dysfunction: an underdiagnosed condition associated with multiple risk factors. Curr Med Res Opin 2004; 20(5):603-6.
2. Stamogiannou I, Grunfeld EA, Denison K, Muir G. Wiedza o chorobie oraz jakość życia wśród mężczyzn z zaburzeniami erekcji. Int J Impot Res. 2004, Mar 11.
3. Martin-Morales A. Epidemiology of erectile dysfunction. 2nd Mediterranean Congress of Sexual Dysfunction. Amman 2002, Abstract 33-5.
4. Lew-Starowicz Z. Leczenie zaburzeń erekcji - przeszłość, teraźniejszość, przyszłość. Przewodnik Lekarski 2003, 6: 34-45.
5. Constance G. Bacon. One Third of Older Men Report Erectile Dysfunction. Ann Intern Med 2003; 139: 161-168.
6. Steggall M, Gann S, Chinegwundoh F. Sexual dysfunction screening: the advantages of a culturally sensitive joint assessment clinic. Sexual & Relationship Therapy 2004; 19, 2: 179-189(11).
Drukuj
RSS
Zdrowie rodziny
Zabloguj o tym
