Leczenie grzybicy narządów płciowych

Leczenie kandydozy ma na celu szybkie usunięcie objawów zakażenia grzybiczego, szczególnie nieprzyjemnego świądu i upławów. W leczeniu grzybicy podstawową rolę odgrywają fungicydy, czyli leki przeciwgrzybicze.

Wrażliwość grzybów na leki przeciwgrzybicze można przewidzieć na podstawie znajomości gatunku, jednak w praktyce wrażliwość poszczególnych szczepów nie zawsze odpowiada wzorcom. Nierzadko powoduje to trudności w uzyskaniu satysfakcjonujących wyników leczenia. Zastosowanie leków przeciwgrzybiczych powoduje ustępowanie objawów zapalenia pochwy w ciągu 48 – 72 godzin, całkowite wyeliminowanie komórek grzyba ze środowiska pochwy trwa nieco dłużej, 3 – 7 dni.

Podstawową rolę w leczeniu kandydozy pochwy i sromu odgrywają pochodne azolowe (klotrimazol, ekonazol, tiokonazol, mykonazol, terkonazol, ketokonazol, flukonazol, fentikonazol, itrakonazol). Leki z tej grupy dają poprawę kliniczną oraz ujemne posiewy w kierunku grzybów w około 80 – 95% przypadków grzybicy pochwy i sromu.

Zastosowanie znajduje także nystatyna, która była pierwszym skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym, wskaźnik wyleczeń ocenia się na 70 – 90%. Preparaty przeciwgrzybicze dostępne są w postaci globulek dopochwowych, kremów oraz tabletek doustnych (preparaty doustne przeciwwskazane są u ciężarnych). W przypadku niepowikłanej grzybicy pochwy najczęściej stosowany jest klotrimazol w postaci globulek, które zakłada się głęboko do pochwy na noc przez 3 – 7 dni. Niektórzy producenci leków zalecają kurację jednorazową dawką leku, jednak takie postępowanie mimo ustąpienia klinicznych objawów choroby nie zawsze powoduje rzeczywistą eradykację grzyba ze środowiska pochwy. Kandydozę powikłaną, czyli nawrotową, o dużym nasileniu, której często towarzyszą zaburzenia odporności (związane z cukrzycą, zakażenie wirusem HIV, długotrwała sterydoterapia) leczymy intensywniej.

Przede wszystkim należy usunąć czynniki usposabiające do występowania grzybicy, na przykład wyrównać cukrzycę lub maksymalnie zmniejszyć dawkę zażywanych kortykosteroidów, a następnie zastosować 2-tygodniowe leczenie indukcyjne miejscowymi lub ogólnymi lekami przeciwgrzybiczymi, które powinno być kontynuowane przez kolejnych 6 miesięcy w formie terapii podtrzymującej. W leczeniu podtrzymującym można zastosować np. flukonazol w dawce 150 mg doustnie raz w tygodniu lub ketokonazol w ilości 100 mg raz dziennie lub dowolny preparat działający miejscowo stosowany codziennie. W rzadkich przypadkach obserwowano nadwrażliwość na azole, która przejawiała się zapaleniem wątroby, z tego powodu podczas długotrwałej terapii tymi lekami zaleca się comiesięczną kontrolę czynności wątroby.

W zakażeniach wywołanych przez gatunki Candida inne niż Candida albicans leki azolowe są nieskuteczne. Zaleca się wówczas kwas borowy w postaci kapsułek żelatynowych w dawce 600 mg stosowany dopochwowo przez 14 dni. Ponadto przy braku efektów leczenia wykonuje się tzw. mykogram, który ocenia wrażliwość grzybów na konkretne fungicydy, umożliwia to wybranie leku najsilniej działającego na dany szczep grzyba.

W warunkach laboratoryjnych praktycznie nie stwierdza się oporności grzybów z rodzaju Candida na stosowane fungicydy, teoretycznie więc leczenie powinno być wysoce skuteczne. Tymczasem w praktyce leczenie grzybic, szczególnie nawracających, nie zawsze daje oczekiwane efekty. Często zdarza się, że objawy ustępują na krótko i powracają natychmiast po zaprzestaniu leczenia, co potwierdza duża liczba pacjentek poszukująca skutecznego leku na grzybicę pochwy. Być może związane jest to ze stałym autozakażaniem się grzybami pochodzącymi z własnego przewodu pokarmowego. Leczenie dodatkowo utrudnia fakt, iż grzyby w warunkach niesprzyjających mogą tworzyć formy przetrwalnikowe, które są oporne na leki przeciwgrzybicze i uaktywniają się ponownie w warunkach bardziej sprzyjających ich rozwojowi.

Jeśli partner osoby chorej nie wykazuje objawów zakażenia grzybiczego, nie jest konieczne jego leczenie. Przy obecności objawów zakażenia grzybiczego, najczęściej w postaci zapalenia żołędzi prącia, stosuje się zewnętrznie kremy zawierające leki przeciwgrzybicze.

Grzybicy pochwy nie można pozostawić bez leczenia, gdyż zaniedbana może być przyczyną powikłań w postaci stanów zapalnych wyższych odcinków dróg rodnych, w tym przydatków, co może skutkować powstaniem zrostów zapalnych i w skrajnych przypadkach doprowadzić nawet do niepłodności.


Piśmiennictwo:
1. Daniels D., Forster G., Wytyczne postępowania w kandydozie sromu i pochwy. Medycyna Praktyczna, Ginekologia i Położnictwo 2003; 4 (26): 19-24
2. Rex J.H., Walsh J.D., Filler S.G., Pappas P.G., Dismukes W.E., Edwards J.E., Leczenie kandydozy. Medycyna Praktyczna 2001, 9 (127): 119-135
3. Martius G., Breckwoldt M., Pfeiderer A.: Ginekologia i położnictwo, U&P 1997
4. Pisarski T.: Położnictwo i ginekologia, PZWL 1998
5. Eckert L.O., Hawes S.E., Stevens C.E., Koutsky L.A., Eschenbach D.A., Holmes K.K.: Vulvovaginal candidiasis: clinical manifestation, risc factors, management algorithm. Obstet, Gynecol., 1998; 92: 757-765
6. Dziubek Z.: Choroby zakaźne i pasożytni ze, PZWL 1999
7. Arzouni JP, Bouilloux JP, de Mouy D i wsp. Genital infections in women, in community practice. Comparison of two studies, 1987 and 2002. Med Mal Infect. 2004 Feb;34(2):92-6.
8. Retzer DR. Chronic vulvovaginal candidiasis. N Engl J Med. 2004 Dec 9;351(24):2554-6.
9. Spence D. Candidiasis (vulvovaginal). Clin Evid. 2003 Dec;(10):2044-57.
10. French L, Horton J, Matousek M. Abnormal vaginal discharge: what does and does not work in treating underlying causes. J Fam Pract. 2004 Nov;53(11):890-4.

RSS

Zapamiętaj lub poleć

Encyklopedia haseł

Reklamy Google