Dyskusja
Ospa wietrzna jest wirusową chorobą wieku dziecięcego o wysokiej zakaźności i charakterystycznym przebiegu wraz ze swędzącą wysypką.
Okres utajonego rozwoju (okres wylęgania) ospy wietrznej trwa przeciętnie 2-3 tygodnie po ekspozycji, czyli od chwili pierwszego kontaktu z wirusem. Objawy zwiastunowe poprzedzają zwykle wysypkę o 24 godziny. Czyli na dzień, dwa przed ujawnieniem się choroby dziecko może być marudne, osłabione, nie chce jeść, ma niewielką gorączkę, czasami wymioty i biegunkę, lekki katar. Objawom tym może towarzyszyć przelotna, drobna, czerwona wysypka. Okres zwiastunów może w ogóle nie wystąpić i wtedy pierwszym znakiem choroby jest nagłe pojawienie się, szybko rozwijającej się właściwej wysypki.
W ciągu następnych dwóch dni pojawiają się charakterystyczne, małe, czerwone plamki, zmieniające się w grudki. Grudki szybko przekształcają się w owalne, okrągłe, cienkościenne pęcherzyki, otoczone czerwoną obwódką. Pęcherzyki, ułożone pojedynczo, nie grupami, wypełnione są przejrzystym płynem surowiczym, mętniejącym w ciągu 24 godzin. Łatwo pękają, zasychają i pokrywają się strupkiem po około 4 dniach. Wysiewy rozproszonych pęcherzyków trwają 3-4 dni. Strupek odpada, mniej więcej po 8 dniach, nie pozostawiając trwałej blizny. Charakter wykwitów zmienia się rzutami: plamka – grudka – pęcherzyk - strupek, tworząc różnokształtny obraz wysypki, często określany jako „gwiaździste niebo”. Czyli w najbardziej rozwiniętym okresie choroby występują wszystkie te zmiany jednocześnie.
Wysypka początkowo pojawia się na tułowiu, gdzie jest najgęściej skupiona, a następnie zajmuje twarz. Z reguły występuje na owłosionej skórze głowy, rękach i nogach, przy czym stopy i dłonie zajęte są w minimalny sposób, lub pozostają bez zmian. Najwyraźniej skoncentrowane wykwity pojawiają się w miejscach podrażnionych lub uciskanych. Dziecko może odczuwać ból, gdy pęcherzyki zajmą błonę śluzową jamy ustnej i gardła, gdyż ulegają tam maceracji tworząc owrzodzenia. Rzadziej takie owrzodzenia mogą pojawić się na błonie śluzowej narządów moczowo-płciowych, na spojówce i rogówce, stanowiąc niebezpieczeństwo dla wzroku. Bardzo dokuczliwym i stałym objawem jest świąd. Należy unikać rozdrapywania wykwitów, gdyż może to prowadzić do ich zakażenia. Jednym z objawów ospy jest ogólne powiększenie węzłów chłonnych.
Ospa wietrzna jest chorobą o łagodnym przebiegu i zazwyczaj w niewielkim stopniu wpływa na stan chorego, temperatura ciała wzrasta przeważnie do 38C. Rzadko choroba może przebiegać z bardzo nasilonymi objawami, z wysoką temperaturą i obfitymi, uogólnionymi wykwitami. Niekiedy mogą wystąpić powikłania ospy wietrznej. Przebycie choroby zapewnia trwałą odporność tylko sporadycznie zdarzają się powtórne zachorowania. Wirus ospy wietrznej jednak pozostaje w zwojach nerwowych w formie nieczynnej i może ujawnić się ponownie wiele lat później w postaci półpaśca.
Rozpoznanie ospy wietrznej ustala się na podstawie ogólnych objawów, wyglądu i samopoczucia dziecka (obrazu klinicznego chorego). W typowych postaciach ospy wietrznej rzadko wykonuje się badania dodatkowe, badanie morfologiczne krwi nie jest charakterystyczne. Można wykazać obecność wirusa np. poprzez wyizolowanie go z płynu pęcherzykowego, ale nie wykonuje się tego rutynowo.
W obecnym wieku nie zachodzi konieczność różnicowania ospy wietrznej z ospą prawdziwą, która dzięki współpracy wielonarodowej została wyeliminowana za pomocą akcji skutecznych szczepień. Natomiast możemy różnicować ospę wietrzną między innymi z półpaścem, który może przebiegać pod postacią uogólnioną, z wysypkami alergicznymi, ukąszeniami przez owady, czy z trądzikiem.