W tym temacie
 
Dyskusja
Co to jest radioterapia?
Radioterapia to leczenie prowadzone przy użyciu promieni jonizujących (Roentgena, X), które ma na celu zniszczenie jak największej liczby komórek nowotworowych.
Wyróżnia się następujące rodzaje radioterapii:
· leczenie przy użyciu źródła promieniowania będącego w bezpośrednim kontakcie z guzem (brachyterapia)
· leczenie z zastosowaniem źródła umieszczonego w pewnej odległości od tkanek (teleradioterapia).
· leczenie izotopami promieniotwórczymi (strontem radioaktywnym), podawanymi dożylnie i gromadzącymi się w układzie kostnym (w miejscach bolesnych, zajętych przez nowotwór).
W zaawansowanej chorobie nowotworowej stosuje się krótki czas leczenia, aby nie narażać chorych na niepotrzebne uciążliwości, związane z koniecznością długotrwałej terapii. Zwykle wystarcza kilka wizyt w Zakładzie Radioterapii, gdzie prowadzone jest napromienianie. W niektórych przypadkach wystarczy napromienianie okolicy zajętej przez nowotwór tylko jeden raz bądź jednorazowe podanie dożylne strontu radioaktywnego.
Na czym polega lecznicze działanie promieniowania jonizującego?
Promieniowanie jonizujące w dawkach stosowanych w terapii nowotworów, powoduje uszkodzenie komórek nowotworowych. Efektem jest śmierć komórek wrażliwych na promieniowanie, a więc zmniejszenie masy guza. Stosowana dawka promieniowania nie może być zbyt duża, aby jednocześnie nie doszło do zniszczenia zdrowych komórek organizmu.
Czy radioterapię można stosować w leczeniu wszystkich rodzajów nowotworów?
Nie, radioterapia może być stosowana jedynie w leczeniu nowotworów wrażliwych na napromienianie.
Kiedy można zastosować radioterapię?
Wskazania do radioterapii w zaawansowanej chorobie nowotworowej są następujące:
- bóle kostne spowodowane przerzutami do układu kostnego
- zespół ucisku rdzenia kręgowego
- krwioplucie w przebiegu raka płuca
- bóle i krwawienia w przebiegu raka odbytnicy i raka pęcherza moczowego
- owrzodzenia skóry, które powodują krwawienia (np. w przebiegu raka gruczołu piersiowego).
Lekarz może rozważyć zastosowanie radioterapii, jeśli:
- guz jest promienioczuły,
- ustalona została lokalizacja guza,
- objawy spowodowane są zmianą nowotworową i można oczekiwać ich złagodzenia po
napromieniania,
- chory jest w dobrym stanie ogólnym.
W niektórych nowotworach radioterapia może złagodzić dolegliwości, niemniej w części zmian nowotworowych napromienianie może nawet nasilić objawy. Efekt leczenia napromienianiem nie jest natychmiastowy, zwykle dolegliwości zmniejszają się po kilku dniach lub tygodniach.
Jakie mogą być objawy uboczne radioterapii?
Objawy uboczne radioterapii można podzielić na wczesne i późne.
Objawy wczesne występują już podczas leczenia. Niekiedy objawy te są dokuczliwe, ale zazwyczaj ustępują.
Objawy późne ujawniają się po dłuższym czasie od zakończenia leczenia, z reguły są nieodwracalne i oporne na leczenie. Przy prawidłowym zaplanowaniu i przeprowadzeniu leczenia praktycznie objawy te nie występują.
Wśród objawów ubocznych można także wyróżnić:
- ogólne takie jak złe samopoczucie, brak łaknienia, zmęczenie;
- miejscowe (występujące w obszarze napromieniania).
Najczęściej występują następujące objawy uboczne (w zależności od miejsca napromieniania):
- skóra - zaczerwienienie, złuszczanie się, świąd, pieczenie,
- jama brzuszna, miednica – nudności, wymioty, biegunka, zaburzenia oddawania moczu,
- głowa i szyja- zapalenie błony śluzowej przełyku, ból podczas przełykania, suchość w jamie ustnej, zaburzenia smaku, utrata włosów* (podczas napromieniania głowy)
- klatka piersiowa - zapalenie przełyku, kaszel,
- szpik kostny - uszkodzenie komórek szpiku (rzadko) – spadek liczby krwinek białych
(leukopenia), czerwonych (niedokrwistość), płytek (trombocytopenia).
* Włosy po zakończeniu radioterapii odrastają.