Udar mózgu

Co to jest ?

Udar mózgu jest stanem, w którym nagle pojawiają się ogniskowe objawy neurologiczne (najczęściej porażenia lub niedowłady mięśni kończyn i twarzy, zaburzenia mowy) świadczące o uszkodzeniu mózgu. Przyczyną takiego stanu są zaburzenia przepływu krwi przez ten narząd (w postaci zmniejszonego przepływu krwi – udar niedokrwienny, albo w postaci krwotoku mózgowego - udar krwotoczny). Częściej (w ok. 80 % przypadków) spotykany jest udar niedokrwienny (zwany też zawałem mózgu). Natomiast cięższy przebieg i gorsze rokowanie ma udar krwotoczny.
Udar niedokrwienny może mieć charakter przejściowy (jeżeli objawy ustępują do 24 godzin), lub postępujący. Jeżeli zmiany niedokrwienne są nieodwracalne, wówczas mówimy o udarze dokonanym.
Ryzyko wystąpienia udaru wzrasta z wiekiem i podwaja się co 10 lat. Udar stanowi trzecią co do częstości przyczynę zgonów na świecie (po zawałach serca i nowotworach). Co piąty pacjent dotknięty udarem umiera w przeciągu jednego miesiąca.

Objawy

Udar przejściowy (czyli taki, w którym objawy utrzymują się do 24 godzin, ale najczęściej ustępują w ciągu kilku do kilkudziesięciu minut) cechują takie objawy jak:
– Uczucie drętwienia jednej połowy ciała i/ lub osłabienie kończyn po jednej stronie. Niekiedy pojawia się tylko tzw. niedowład ograniczony, czyli obejmujący tylko jedną kończynę (najczęściej górną). Najbardziej upośledzone są ruchy palców ręki (w przypadku niedowładu kończyny dolnej upośledzeniu ulegają ruchy stopy)
– Nagłe zaburzenia widzenia, szczególnie w jednym oku i/lub dwojenie
– Nagłe zaburzenia mowy i/lub trudności w rozumieniu mowy
– Nagły, silny ból głowy
– Nagłe zawroty głowy
– zaburzenia równowagi (nagłe upadki)
– niedoczulica
W udarze niedokrwiennym objawy pojawiają się zwykle w czasie snu, lub wkrótce po przebudzeniu i narastają stopniowo.
Objawy udaru są uzależnione od tego, która cześć mózgu została uszkodzona.






Uczucie drętwienia jednej połowy ciała i/lub osłabienie kończyn po jednej stronie






Nagłe zaburzenia widzenia, szczególnie w jednym oku i/lub dwojenie






Nagłe zaburzenia mowy i/lub trudności w rozumieniu mowy






Nagły, silny ból głowy






Nagłe zawroty głowy, zaburzenia równowagi, niepewny chód, upadki, zaburzenia świadomości


Przyczyna

Najczęstszą przyczyną udaru mózgu jest miażdżyca prowadząca do zwężenia światła naczyń doprowadzających krew do mózgu. Zwężenie takie sprzyja powstawaniu zakrzepów naczyniowych i w ten sposób całkowitemu odcięciu dopływu krwi. Zmiany miażdżycowe osłabiają także w istotny sposób ścianę naczyń krwionośnych sprawiając, że staje się ona podatniejsza na przerwanie, zwłaszcza przy wzroście ciśnienia krwi (co skutkuje wynaczynieniem krwi). Inną przyczyną może być również obniżenie (znaczne) ciśnienia krwi, co powoduje zmniejszony jej napływ do mózgu.


Do czynników zwiększonego ryzyka wystąpienia udaru należą:
- miażdżyca
- nadciśnienie tętnicze
- wysoki poziom cholesterolu
- cukrzyca
- udar przebyty w przeszłości
- choroby serca (świeży zawał, migotanie przedsionków) i towarzyszące im zatory naczyń mózgowych


Powstawaniu udaru może także sprzyjać:
- otyłość
- nadmiar tłuszczu w pożywieniu
- brak aktywności fizycznej
- palenie papierosów i alkohol


PAMIETAJ !!!

Jeżeli występują u Ciebie co pewien czas podobne objawy, to znaczy że znajdujesz się w grupie ryzyka udaru dokonanego, który jest stanem nieodwracalnym. Dlatego koniecznie skontaktuj się z neurologiem.
Każdy incydent wystąpienia objawów niedokrwienia powinien być dokładnie zdiagnozowany. Ustalenia przyczyny umożliwia wczesne wprowadzenie postępowania profilaktycznego.


Udar krwotoczny (krwotok śródmózgowy)

Charakteryzuje się cięższym przebiegiem niż zawał mózgu. Zwykle pojawia się nagle w ciągu dnia, zwłaszcza u chorych z nadciśnieniem tętniczym. Do objawów typowych (opisanych wyżej) mogą dołączyć się wymioty, drgawki, nagłe skoki ciśnienia tętniczego, wzrost temperatury ciała, oraz okresowe przyspieszenie akcji serca. Częsta jest utrata przytomności, również głęboka śpiączka z zaburzeniami oddechu. Gałki oczne skierowane są w kierunku ogniska krwotocznego (przeciwnie do porażenia połowiczego). Typowym objawem udaru krwotocznego jest sztywność karku (jeden z objawów oponowych świadczący o podrażnieniu opon mózgowych). Powyższe objawy mogą jedynie ukierunkować diagnozowanie. Jednak badaniem ostatecznie potwierdzającym charakter udaru jest tomografia komputerowa (TK).


Rehabilitacja

Największa poprawa u pacjentów po przebytym udarze następuje w ciągu pierwszych kilku tygodni i trwa do ok. 6 miesięcy. Po tym czasie ponad połowa chorych jest w stanie samodzielnie funkcjonować. W udarach powstających na tle niedokrwienia rehabilitacje rozpoczyna się już po kilku dniach od wystąpienia udaru. W przypadku udarów krwotocznych proces ten opóźnia się o kilka tygodni.
Prawidłowa rehabilitacja powinna polegać na :
- usprawnieniu ruchowym pacjenta (nauka chodzenia)
- terapii mowy
- odpowiednim przystosowaniu mieszkania chorego do jego potrzeb.

Zapobieganie

Zapobieganie udarom polega na zmianie trybu życia. Konieczne jest zerwanie z nałogiem palenia papierosów, ograniczenie spożycia alkoholu do minimum, stosowanie diety zapobiegającej otyłości i miażdżycy, kontrola poziomu cukru we krwi oraz normalizacja ciśnienia tętniczego. W przypadku cukrzycy konieczne jest odpowiednie jej leczenie.
Możliwa jest profilaktyka farmakologiczna. Należy więc ustalić podłoże udaru, aby móc zastosować odpowiednie leczenie.

RSS

Zapamiętaj lub poleć

Encyklopedia haseł

Reklamy Google