W tym temacie
Dyskusja
Edukacja chorych sprzyja akceptacji sposobu leczenia, a więc może korzystnie wpłynąć na stosowanie się do zaleceń lekarskich, podjęcia działań prozdrowotnych, a przez to poprawę efektów leczenia. Istnieją więc uzasadnienia medyczne jak i ekonomiczne dla podejmowania edukacji chorych.
Na czym polega edukacja chorych?
Edukacja polega przede wszystkim na dostarczeniu informacji pozwalających na zrozumienie istoty choroby oraz podstawowych zasad jej leczenia, co pozwoli pacjentowi podejmować skuteczniejsze działania dla rozwiązywania problemów związanych z chorobą. Edukacja przekracza wobec tego przekaz informacji. Służy przede wszystkim nadaniu ich znaczenia, znalezienia odniesienia do działań praktycznych. Edukacja powinna być rozumiana przede wszystkim jako proces, a nie jednorazowe poinformowanie chorego. Zakres wiedzy prezentowanej choremu powinien odpowiadać na najczęstsze pytania, ale też ułatwić wymianę informacji między lekarzem i pacjentem, kształtować postawę chorego. Można więc powiedzieć, że edukacja nie jest jedynie przekazywaniem odpowiedniego zakresu wiedzy, ale złożonym procesem psychologicznym.
Metody szkolenia
Edukacja może być prowadzona w zróżnicowany sposób. Najpopularniejszą formą jest szkolenie pośrednie polegające na dostarczaniu chorym materiałów edukacyjnych - takich jak ulotki, książeczki, broszury. Coraz popularniejsze stają się również filmy edukacyjne. Ocenia się jednak, że taka metoda szkolenia nie jest efektywna, gdyż nie aktywizuje chorego, nie ma możliwości sprawdzania stopnia zrozumienia przekazanych informacji, dostosowania szkolenia do indywidualnych potrzeb chorego. Zazwyczaj też materiały edukacyjne dostarczają informacji o charakterze teoretycznym, nie przygotowują chorego do podjęcia działań praktycznych w konkretnych sytuacjach zdrowotnych. Materiały edukacyjne są jednak cennym uzupełnieniem szkolenia chorych i w takim celu powinny być wykorzystane. Pozwalają na powtórzenie omówionego materiału, przedstawienie czytelnych schematów (wykorzystanie zapamiętywania wzrokowego) zaprezentowanego materiału na szkolenie (pamięć słuchowa). Taki sposób przekazu informacyjnego z zastosowaniem bodźców słuchowych jak i wzrokowych, a zwłaszcza uzupełnienie o demonstrację stosowanych przez chorego urządzeń (na przykład pikflometry, glukometry) pozwala na lepsze zapamiętanie nowych informacji, zrozumienie techniki stosowania leku lub metod samokontroli.
Materiały edukacyjne mogą być również pomocne jako zachęta dla chorego dla podjęcia szkolenia lub stanowić podręczny informator pozwalający utrwalić zdobyte wiadomości.
Szkolenie bezpośrednie może być przeprowadzone w formie wykładów lub zajęć w małych grupach. Wykłady pozwalają na przekazanie dużej grupie chorych i ich rodzinom informacji na temat choroby i leczenia, jednak nie umożliwia zdobycia informacji o charakterze praktycznym. Najbardziej efektywną formą szkolenia jest przeprowadzenie zajęć w małych grupkach. Pozwala to na przeprowadzenie zajęć teoretycznych, sprawdzenie stopnia zrozumienia przekazanych informacji jak i przeprowadzenie zajęć praktycznych, przećwiczenie pewnych zachowań, przydatnych choremu zwłaszcza w sytuacji silnego stresu, wynikającego na przykład z zaostrzenia choroby. Zajęcia powinny być prowadzone w grupach 10-15 osobowych, wówczas chorzy mają okazję do omówienia konkretnych sytuacji, a prowadzący szkolenie dostosować je potrzeb grupy.
Szkolenie chorych ze schorzeniami alergicznymi
Edukacja stanowi ważny element postępowania z chorym alergicznym. Leczenie pacjenta prowadzone jest dwukierunkowo - farmakoterapia (czyli przyjmowanie przez chorego leków zmniejszających reakcję alergiczną) oraz unikanie kontaktu z alergenem odpowiedzialnym za wywołanie objawów. Unikanie kontaktu z alergenem ma zasadnicze znaczenie, gdyż przyczynia się do mniejszego zapotrzebowania na leki przeciwuczuleniowe, sprzyja lżejszemu przebiegowi choroby. Należy ustalić listę ważnych alergenów dla danego chorego (wywiad, badania dodatkowe - IgE, testy punktowe etc), omówić sposób postępowania.
Drukuj
RSS
Zdrowie rodziny
Zabloguj o tym
