Alergia na jad owadów

Alergia na jad owadów występuje w naszej szerokości geograficznej u dużej grupy ludzi. Reakcja uczuleniowa rozwija się najczęściej po użądleniu przez przedstawicieli rodziny osowatych (Vespidae) - osa pospolita (Vespa vulgaris), osa niemiecka (Vespa germanica), szerszeń (Vespa crabro) oraz rodziny pszczół (Vespae) - pszczoła miodna ( Vespa mellifera), trzmiel (Bombus).. Uczulać może nie tylko jad, ale również - ślina, odchody, cząsteczki skrzydeł owadów oraz pancerzy. Duża ilość pozostałości po owadach, między innymi : rybikach, prusakach, pluskwach, motylach, komarach, pchłach, wszach, mrówkach, gzach czy jedwabnikach znajduje się w kurzu domowym.

Z jakich substancji składa się jad owadów ?

Wprowadzenie jadu do naszego organizmu następuje w trakcie użądlenia. Osa może użądlić wiele razy, natomiast pszczoła tylko raz, gdyż w trakcie wyciągania żądła ginie. Białka znajdujące się jadzie owadów są odpowiedzialne za wystąpienie reakcji alergicznej.
- Osa - antygen 5, fosfolipaza A iB , antygen 24/25.
- Pszczoła - fosfolipaza A2, hialuronidaza, fosfataza kwaśna, melityna, antygen 18.
Nie tylko jad może wywołać uczulenie, samo przebywanie w okolicy uli czy spożycie miodu może spowodować wystąpienie objawów równie groźnych jak w przypadku użądlenia.

Typowe objawy po użądleniu

- rumień na skórze o średnicy kilku centymetrów,
- silne pieczenie
- świąd.
Powyższe objawy mogą wystąpić natychmiast po zdarzeniu lub nawet po kilku dniach. Powinny one jednak ustąpić przed upływem 24 godzin od pojawienia się.
U osób nadwrażliwych po użądleniu lub kontakcie z produktami zawierającymi substancje pochodzące od owadów może wystąpić reakcja uogólniona pod postacią omdlenia, ataku astmy, obrzęku krtani, obrzęku płuc, wstrząsu anafilaktycznego.
Szczególnie niebezpieczne dla życia może być użądlenie na szyi i twarzy. Obrzęk tkanek w tej okolicy może spowodować zamknięcie dróg oddechowych i doprowadzić do uduszenia. Objawy zatkania dróg oddechowych wystąpią nawet u osoby nie wykazującej cech nadwrażliwości na jad pszczół po użądleniu wewnątrz jamy ustnej (język, gardło). Są to sytuacje bezpośredniego zagrożenia życia wymagające szybkiego kontaktu z lekarzem.

Skala odczynu alergicznego po użądleniu owadów ( wg. H.L. Muellera)

I - obrzęk miejscowy większy niż 10 cm, który utrzymuje się dłużej niż 24 h.
II - pokrzywka, świąd, złe samopoczucie, lęk
III - uczucie ucisku w klatce piersiowej, nudności, wymioty, biegunka, zawroty głowy, kolkowe bóle brzucha
IV - duszność, świszczący oddech,
V - spadek ciśnienia krwi, omdlenie, utrata przytomności, zasinienie skóry,
Przy wystąpienie objawów stopnia drugiego należy skontaktować się z lekarzem. Objawy stopnia trzeciego mogą świadczyć o zagrożeniu życia osoby użądlonej, natychmiastowy kontakt z lekarzem jest bezwzględnie konieczny.

Powikłania masywnych użądleń

Wielokrotne użądlenie może być bardzo niebezpieczne, nie ma znaczenia czy dana osoba wykazuje cechy nadwrażliwości. W tej sytuacji może dojść do rozpadu krwinek czerwonych, rozpadu komórek mięśniowych, wewnątrznaczyniowego wykrzepianie krwi, bólów kostno-stawowych, zaburzeń krzepnięcia krwi pod postacią przedłużającego się krwawienia.

Co zrobić gdy użądli osa lub pszczoła ?

- Usunąć żądło tak, aby nie wycisnąć zawartości worka z jadem, który znajduje się na jego końcu. Najlepiej za pomocą pęsety chwycić żądło poniżej woreczka z jadem i okrężnym ruchem wyciągnąć je ze skóry.
- Przyłożyć okłady z lodu na miejsce użądlenia.
- W przypadku złego samopoczucia należy chorego wygodnie ułożyć i skontaktować się z lekarzem.
- Podać adrenalinę, jeśli użądlony ma ją przy sobie. Osoby uczulone mogą poprosić swojego lekarza o wypisaniem recepty na specjalnie dla alergików przygotowaną jednorazową dawkę tego leku.
- W przypadku szybkiego narastania objawów po użądleniu - duszności, znacznego obrzęku w miejscu ukłucia lub jakichkolwiek wątpliwości należy skontaktować się z lekarzem.

Leczenie przyczynowe

Immunoterapia swoista jest jedynym sposobem przyczynowego leczenia alergii na jad owadów. Polega ona na podawaniu bezpiecznym podawaniu niewielkich ilości substancji wywołującej uczulenie w stopniowo wzrastający stężeniach. Najczęściej leczenie przebiega metodą wstrzyknięć podskórnych. Terapia ta ma na celu zwiększenie tolerancji organizmu chorego na podawane alergeny a tym samym zmniejszenie nasilenia objawów lub całkowitego ich ustąpienia. Cykl leczenia trwa zwykle kilka lat.


Zapobieganie

- Unikać miejsc, w których ilość owadów ( pszczół, os, itp.) jest duża - łąki, pola głównie w okresie kwitnienia, okolice pasiek
- Zachowywać się spokojnie, jeśli w pobliżu lata owad i nie wykonywać gwałtownych ruchów. Użądlenie jest reakcją obronną owada. "Owad bardziej boi się nas niż my jego".
- W domu pilnować, aby naczynia z pokarmami, które mogą przyciągać owady - owoce, powidła, dżemy - były schowane lub szczelnie zamknięte.
- Perfumy, lakiery do włosów, mydła, które mają intensywny, silny zapach mogą wabić owady.
- Osoba uczulona na jad owadów powinna zawsze mieć przy sobie zestaw leków pierwszej pomocy. W skład takiego zestawu wchodzi adrenalina. Ponadto może on zawierać hydokortyzon oraz inhalator zawierający beta2-bloker. O przygotowanie takiego zestawu należy poprosić swojego lekarza rodzinnego lub alergologa.

RSS

Zapamiętaj lub poleć

Encyklopedia haseł

Reklamy Google