W tym temacie
Dyskusja
CZYNNIKI RYZYKA
W chwili obecnej nie są znane bezpośrednie przyczyny zachorowania na raka piersi, ale badania naukowe wykazują, że ryzyko zachorowania zwiększa się wraz z występowaniem następujących czynników:
·Wiek, choroba jest bardzo rzadka u kobiet poniżej 35 roku życia, a większość zachorowań przypada na wiek powyżej 50 roku życia,
·Wcześniejsze zachorowanie na raka piersi,
·Zachorowania na raka piersi w rodzinie (matka, siostra lub córka),
·Zmiany w piersi, rozpoznane jako atypowy rozrost lub rak zrazikowy in situ,
·Zaburzenia genetyczne (głównie w genach BRCA1 i BRCA2),
·Estrogeny (żeński hormon płciowy), przedłużona ekspozycja na działanie tego hormonu z powodu wczesnej pierwszej i późnej ostatniej miesiączki,
·Późna pierwsza ciąża (po 30 roku życia),
·Radioterapia, w szczególności przed 30 rokiem życia,
·Alkohol, niektóre badania wskazują na zależność między nadmiernym spożyciem alkoholu a zwiększoną zachorowalnością,
·Rasa, rak piersi występuje częściej u kobiet rasy białej.
OBJAWY
W początkowym etapie, rak piersi zwykle nie powoduje bólu ani innych dolegliwości. Dopiero wraz z rozwojem choroby mogą wystąpić:
·Zgrubienie lub pewien rodzaj guza w okolicy piersi lub pod pachą,
·Zmiana rozmiaru i/lub kształtu oraz temperatury piersi,
·Wydzielina, bolesność lub „wciągnięcie” brodawki sutkowej,
·Skóra piersi może przypominać wyglądem skórkę pomarańczową,
·Zaczerwienienie sączenie w okolicy otoczki sutkowej
ROZPOZNANIE
Lekarz w pierwszej kolejności powinien zebrać dokładny wywiad, również dotyczący rodzinnego występowania raka oraz zbadać pacjentkę, ze szczególnym uwzględnieniem piersi. To ostatnie badanie może powiedzieć badającemu lekarzowi dość dużo na temat rozmiarów, budowy, konsystencji, stosunku do otoczenia, przesuwalności, a to z kolei pozwoli wstępnie ustalić typ zmiany.
Dodatkowo można zlecić USG lub mammografię i na podstawie uzyskanych wyników lekarz może zadecydować czy dalsze badania diagnostyczne są potrzebne czy też nie.
Jeśli dalsze badania okażą się konieczne to należy zlecić patologowi wykonanie biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC), w celu pobrania komórek ze zmienionego miejsca. W niektórych przypadkach można wykonać tzw. biopsję chirurgiczną, która polega na wycięciu podejrzanej tkanki wraz z otaczającym zdrowym miąższem i badaniu go przez histopatologa, najlepiej w trybie doraźnym.
TYPY RAKÓW PIERSI
Najczęstszym rakiem piersi jest rak przewodowy, który wywodzi się z nabłonka wyściełającego przewody gruczołu sutkowego, następny to zrazikowy, wywodzący się ze zrazików.
LECZENIE
Raka piersi leczy się miejscowo lub ogólnie, choć niektóre pacjentki mogą być poddane obu typom leczenia. Leczenie miejscowe polega na chirurgicznym usunięciu lub zniszczeniu przez radioterapię zmiany nowotworowej. Leczenie ogólne (chemioterapia, terapia hormonalna) ma celu zahamowanie procesu nowotworowego lub zmniejszenie wymiarów guza przed operacją oraz stosuje się je też przy znacznym zaawansowaniu choroby zamiast zabiegu.
Leczenie chirurgiczne jest najczęstszym sposobem leczenia raka piersi i zalicza się do niego:
·lumpektomia, wycięcie tylko zmiany wraz marginesem tkanki zdrowej, ale z zachowaniem piersi (tzw. zabiegi oszczędzające piersi)
·prosta mastektomia, całkowite odjęcie piersi, z jednoczesną lub późniejszą rekonstrukcją,
·zmodyfikowana radykalna mastektomia, odjęta zostaje cała pierś, węzły chłonne wraz z mięśniem piersiowym większym, czasem też mniejszym
·radykalna mastektomia, odjęta zostaje cała pierś, węzły chłonne, wraz z dwoma mięśniami piersiowymi, oraz dodatkowo część skóry i tkanki tłuszczowej, należy pamiętać, że ta operacja w chwili obecnej prawie w ogóle nie jest już wykonywana
Radioterapia
Wykorzystuje promieniowanie o dużej energii w celu zniszczenia komórek rakowych oraz zapobiegania dalszemu wzrostowi i podziałom. Może być dwojakiego rodzaju: zewnętrzna (źródło promieniowania umieszczone jest na zewnątrz organizmu człowieka), bądź wewnętrzna (specjalne pojemniki z materiałem promieniotwórczym są umieszczane w okolicy zmiany). Inną odmianą radioterapii jest brachyterapia, która polega na umieszczeniu w piersi cienkich rureczek poprzez, które kierowane jest promieniowanie bezpośrednio na zmienione tkanki. Obecnie bardzo często brachyterapia jest stosowana po zabiegach oszczędzających piersi. Zdarza się także, że radioterapia jest stosowana przed operacją w celu zmniejszenia rozmiarów raka i/lub ułatwienia usunięcie zmiany.
Chemioterapia
Polega na zastosowaniu leków, które mają na celu zniszczenie komórek rakowych. W raku piersi chemioterapia jest najczęściej złożona z kilku typów leków, które podaje się bezpośrednio do żyły lub w formie tabletek. Niezależnie o drogi podania, leki dostają się do krwi i wędrują z nią po całym organizmie.
Terapia hormonalna
Polega na niedopuszczeniu do komórek rakowych niezbędnych do wzrostu hormonów.
Immunoterapia
Wykorzystuje ludzki układ odpornościowy do zwalczania nowotworu, ma za zadanie pobudzić i wzmocnić naturalną zdolność organizmu do walki z nowotworem.
EFEKTY UBOCZNE LECZENIA
Niestety podczas leczenia raka piersi, które polega na zniszczeniu komórek rakowych, cierpią również zdrowe komórki. Rodzaj efektów ubocznych jest ściśle uzależniony od typu leczenia.
Leczenie operacyjne
Krótkotrwały ból może pojawić w okolicy rany pooperacyjnej. Jak po każdym innym zabiegu mogą wystąpić problemy z gojeniem się rany, krwawienie, bądź reakcja na środki wykorzystane podczas znieczulenia.
Ponadto usunięcie piersi (szczególnie tych dużych) może powodować u kobiet zaburzenia równowagi oraz sztywność mięśni ramion i barków. Niektóre kobiety skarżą się na osłabienie siły mięśniowej w tych mięśniach, drętwienie w okolicach ramion, barków i pach; najczęściej są to tylko dolegliwości przejściowe. Ponadto usunięcie pachowych węzłów chłonnych powoduje zaburzenia przepływu chłonki, co dość często objawia się puchnięciem (obrzęki) ramion i rąk. Nawet długo po operacji powinno się unikać urazów, skaleczeń czy ukąszeń w tych okolicach.
Radioterapia
Częstym efektem ubocznym jest zmęczenie, które może trwać nawet przez wiele tygodni. Z jednej strony powinno się unikać nadmiernego wysiłku, ale umiarkowana aktywność dostosowana do sił jest wskazana. Ponadto mogą wystąpić zaczerwienienie, wysuszenie, swędzenie skóry. Później jednak skóra piersi może stać się wilgotna. Wszystkie te zmiany wraz z czasem powinny ustąpić, jedynie może się zdarzyć, że zmieniony kolor skóry pozostanie na stałe.
Chemioterapia
Należy pamiętać, że chemioterapia nie tylko oddziałuje na chore komórki, ale również na zdrowe. Efekty uboczne w głównej mierze zależą od rodzaju i dawki leku. Wspólne objawy to najczęściej nudności, wymioty, biegunki, łysienie, zmęczenie, rzadziej infekcje lub krwawienia. Te ostatnie wynikają z faktu, że chemioterapeutyki wpływają przede wszystkim na komórki, które dzielą się szybko np. komórki krwi. Niektóre leki mogą powodować zaburzenia w funkcjonowaniu jajników, może się to objawiać jak menopauza.
Terapia hormonalna
Również bezpośrednio zależą od dawki i rodzaju leku. Niespecyficzne objawy to wysypka i obrzęk w miejscu podawania leków oraz objawy grypopodobne.
REHABILITACJA
Jest niezbędną częścią leczenia raka piersi i ma na celu pomóc kobiecie w powrocie do normalnej aktywności. Podstawą są ćwiczenia ramion i rąk w celu wzmocnienia mięśni i zmniejszenia sztywności karku i pleców. Także poprzez ćwiczenia wspomniany obrzęk ramienia i ręki może być zmniejszony.
WIZYTY KONTROLNE
Bardzo ważny jest regularny plan wizyt kontrolnych, podczas których lekarz powinien dokładnie zbadać piersi, pachy, szyję, klatkę piersiową oraz kierować na okresowe mammografie.
Ponadto niezależnie od powyższego w razie jakichkolwiek zauważalnych zmian, pacjentki powinny zgłosić się do lekarza.
Drukuj
RSS
Zdrowie rodziny
Zabloguj o tym
