W tym temacie
 
Dyskusja
VSD (ang. ventricular septal defect) jest najczęstszą wrodzoną wadą serca. Może występować jako wada odosobniona (1,5-3,5 przypadków na 1000 żywo urodzonych noworodków) lub może być składnikiem złożonej wady serca.
Przegroda międzykomorowa składa się z dwóch części, małej błoniastej i dużej mięśniowej.
Ubytki lokalizują się w różnych częściach przegrody. Najczęściej (70-80%) to ubytki tzw. okołobłoniaste. Rozmiar ubytku może być różny.
Następstwa hemodynamiczne ubytku zależą od jego lokalizacji i wielkości, od objętości i kierunku przepływu krwi, i co za tym idzie, wielkości przepływu krwi przez naczynia płucne. Ponieważ w lewej komorze serca panujące ciśnienie jest 4-5 razy wyższe niż w prawej, krew zgodnie z różnicą ciśnień przedostaje się przez istniejący ubytek z lewej do prawej komory serca, a następnie do krążenia płucnego. Powoduje to zwiększony przepływ płucny, wzrost objętości krwi napływającej z płuc do lewego przedsionka i lewej komory, a w następstwie przerost ich ścian.
Wzrastające w miarę upływu czasu opory płucne powodują wzrost ciśnienia w prawej komorze, a co za tym idzie zmniejszenie się różnicy ciśnień i zmniejszenie przecieku wewnątrzsercowego (z lewej do prawej komory). W ten sposób
„poprawia się” sytuacja hemodynamiczna do momentu, kiedy opory płucne stają się wyższe od systemowych (ciśnienie w prawej komorze jest wyższe niż w lewej).
W takich warunkach
kierunek przecieku odwraca się. Nieutlenowana krew z prawej komory miesza się z utlenowaną krwią w lewej komorze i dostaje się do krążenia obwodowego.
Objawem tego jest narastająca sinica i pogorszenie stanu dziecka. Jeżeli w wyniku podwyższonych oporów płucnych dojdzie do powstania
nieodwracalnych zmian w naczyniach płucnych, to
wówczas mówimy o tzw. utrwalonym nadciśnieniu płucnym.
Wystąpienie tego zjawiska
uniemożliwia dokonanie korekcji chirurgicznej wady. Od tego momentu jedynym możliwym skutecznym leczeniem wady jest
przeszczep płuc i serca.
Dlatego bardzo ważnym jest podjęcie leczenia operacyjnego wady w odpowiednim momencie (gdy dziecko jest dostatecznie rozwinięte fizycznie, a nie wytworzyło się jeszcze nadciśnienie płucne).
Leczenie polega na zamknięciu ubytku, przeprowadzonym w krążeniu pozaustrojowym (organizm pacjenta zaopatrywany jest na czas operacji serca przez zewnętrzne urządzenie zwane płuco-sercem).
Należy pokreślić, że leczeniu operacyjnemu
nie podlegają najmniejsze ubytki, nie doprowadzające zwykle do rozwinięcia się nadciśnienia płucnego.
Pacjenci z bardzo małymi ubytkami nie mają żadnych dolegliwości. Ich wzrost i rozwój jest prawidłowy. Większe ubytki są przyczyną upośledzenia wzrostu i rozwoju, nawracających infekcji dolnych dróg oddechowych (oskrzeli i płuc), niewydolności krążenia i obniżenia sprawności fizycznej.
Jednym z objawów jest charakterystyczny szorstki szmer nad sercem, promieniujący w kierunku wątroby. Jego głośność zależy od wielkości ubytku.
Im mniejszy ubytek, tym głośniejszy szmer. Szmer zanika na etapie zrównania ciśnień w prawej i lewej komorze. Jest to objaw ponaglający konieczność podjęcia decyzji o operacji chirurgicznej.
Należy wspomnieć, że
część ubytków może zamknąć się samoistnie. Dotyczy to głównie małych lub bardzo małych ubytków, występujących w części mięśniowej przegrody międzykomorowej.
UWAGA
Dzieci z ubytkami są zagrożone wystąpieniem zapalenia wsierdzia, groźnej choroby, niszczącej wewnętrzną warstwę serca, w tym zastawki. Dlatego
należy stosować zasady profilaktyki zapalenia wsierdzia.
Jeżeli zabieg był niepowikłany, a
ubytek został pomyślnie zamknięty, dziecko może prowadzić w pełni aktywne życie.