W tym temacie
Dyskusja
Czym są łąkotki i jaka jest ich funkcja?
W stawie kolanowym znajdują się dwie łąkotki-po stronie wewnętrznej kolana (ł. przyśrodkowa) i po stronie zewnętrznej (ł. boczna). Zbudowane są z półksiężycowatych chrząstek częściowo uzupełniających przestrzeń między powierzchniami stawowymi kości udowej i piszczelowej. Przyczyniają się do stabilizacji stawu kolanowego oraz ograniczają ruch rotacji, wyprostu i zgięcia. Chronią chrząstki stawowe przed zbyt szybkim zużyciem, spełniając funkcję amortyzacyjną (zwiększenie powierzchni kontaktu w czasie obciążenia kolana w pozycji stojącej) oraz ułatwiając smarowanie stawu.
Uszkodzenia łąkotek-kogo dotyczą najczęściej?
Przeważnie młodych sportowców po urazach pośrednich i bezpośrednich (przede wszystkim po zrotowaniu obciążonego stawu kolanowego). Mogą powstawać jednoczasowo lub wskutek sumowania się mikrourazów i zmian zwyrodnieniowych po nadmiernym obciążaniu stawu (piłkarze, lub osoby pracujące w pozycji klęcznej-górnicy, posadzkarze, dekarze).
Mechanizm urazu.
Najczęściej w sportach kontaktowych; towarzyszą często uszkodzeniom więzadeł.
1. 5 razy częściej uszkodzeniu ulega łąkotka przyśrodkowa (jest mniej ruchoma, częściowo dlatego że połączona jest z więzadłem pobocznym piszczelowym), najczęściej podczas urazów skrętnych przy rotacji goleni na zewnątrz.
2. Po nadmiernej rotacji wewnętrznej uszkodzona może być łąkotka boczna.
3. Rzadziej po zbyt silnym wyproście lub zgięciu w kolanie.
4. W podeszłym wieku uszkodzenia takie mogą powstać nawet podczas normalnych, codziennych czynności. Powodowane jest to zmianami degeneracyjnymi łąkotek.
UWAGA! KAŻDY PODEJRZEWANE LUB POTWIERDZONE USZKODZENIE ŁĄKOTKI POWINNO BYĆ ZBADANE PRZEZ LEKARZA, W CELU WYKLUCZENIA NIESTABILNOŚCI KOLANA PROWADZĄCEJ DO PRZEDWCZESNYCH ZMIAN ZWYRODNIENIOWYCH W STAWIE.
rys. Olga Jawor
1. Uszkodzona łąkotka boczna,
2. kość udowa,
3. kość piszczelowa,
4. głowa kości strzałkowej.
Objawy uszkodzenia łąkotki przyśrodkowej/bocznej.
a)Ból:
-po ucisku na wysokości szpary stawowej miejscowy ból po przyśrodkowej/bocznej stronie kolana,
-po mocnym zgięciu lub wyproście, oraz po zrotowaniu kolana na zewnątrz/wewnątrz przy zgięciu stawu do ok. 90 stopni.
b) Blokowanie się stawu często w określonej pozycji kolana-oderwana część łąkotki tkwi między powierzchniami stawowymi-pełny wyprost czy zgięcie są niemożliwe.
c) Uczucie przeskakiwania w kolanie.
d) Wysięk w stawie-zwłaszcza po wysiłku.
e) Osłabienie i/lub zanik mięśnia czworogłowego uda (mięsień na przedniej części uda).
Leczenie.
Powinieneś jak najszybciej zgłosić się do lekarza celem rozpoczęcia właściwego leczenia. Długotrwałe postępowanie zachowawcze prowadzi do zaników mięśni oraz dalszego uszkadzania stawu kolanowego.
Lekarz.
Po zbadaniu może zlecić wykonanie badań RTG, ultrasonograficznego i rezonansu magnetycznego. Obecnie optymalnym postępowaniem, w celu potwierdzenia uszkodzeń w obrębie stawu kolanowego, jest wykonanie
ARTROSKOPII, KTÓRA JEST NAJBARDZIEJ PEWNYM SPOSOBEM POTWIERDZENIA URAZU ŁĄKOTKI.
Operacja ta polega na wprowadzeniu do stawu przez małe nacięcia kamery i narzędzi chirurgicznych. Pozwala to na rozpoznanie, ale również na leczenie (np. usunięcie) uszkodzonych łąkotek.
Zwykle usuwa się część (lepsze wyniki) uszkodzonej łąkotki; u młodych osób można przyszyć część uszkodzoną -w takim przypadku, konieczne jest długotrwałe odciążanie i usprawnianie stawu kolanowego.
Artroskopia minimalizuje blizny, ból i obrzęk stawu po operacji. Kolano powraca do sprawności szybciej w porównaniu z metodą klasyczną, czyli chirurgicznym otwarciem stawu. Długofalowe efekty obu zabiegów są zbliżone.
UWAGA! W przypadku ostrego blokowania stawu kolanowego zabieg należy wykonać natychmiast-ryzyko uszkodzenia powierzchni stawowych.
Po operacji ćwiczenia mięśni uda należy rozpocząć jak najszybciej. Operowany staw można obciążać do progu bólu, jednak zalecane jest chodzenie o kulach przez okres 1-2 tygodni w celu zmniejszenia dolegliwości.
Nie powinieneś podejmować aktywności fizycznej aż do momentu osiągnięcia pełnej ruchomości i siły w stawie kolanowym. To około 4-8 tygodni po zabiegu klasycznym i 2-4 tyg. po artroskopii. Nawet po tym okresie stale ćwicz mięśnie uda.
UWAGA! Osoby po zabiegu usunięcia łąkotek, z powodu zwiększonego obciążenia powierzchni stawowych, są bardziej narażone na zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego. Powinieneś się zastanowić nad modyfikacja swych codziennych zajęć (rodzaj pracy, sport wyczynowy), wpływających niekorzystnie (mikrourazy) na Twoje kolano. Istotna jest także normalizacja masy ciała.
U dzieci jako zmiana wrodzona, pojawiają się łąkotki tarczowate (o niewłaściwej budowie) wymagające usunięcia.
Drukuj
RSS
Zdrowie rodziny
Zabloguj o tym
