W tym temacie
 
Dyskusja
Usunięcie zęba, zwane fachowo ekstrakcją, jest zabiegiem, którego wykonanie musi być poprzedzone wnikliwym wywiadem, który lekarz przeprowadza z pacjentem, musi być też starannie zaplanowany i przeprowadzony. Wynika to z faktu, że zabieg taki powoduje zawsze mniejsze lub większe obciążenie okolicznych tkanek, a także całego ustroju. W trakcie wywiadu lekarz pyta więc o ogólny stan zdrowia, przebyte i aktualnie trwające choroby, zażywane leki, uczulenia itp. Zdarzają się sytuacje, gdy pacjent wymaga specjalnego przygotowania do zabiegu, lub też konieczne jest jego odroczenie ze względu na specyficzny stan miejscowy i ogólny (patrz: przeciwwskazania).
Kiedy ząb trzeba usunąć?
Jeżeli ząb jest bardzo zniszczony próchnicowo, może okazać się, że odbudowanie go metodami dostępnymi w stomatologii zachowawczej i protetyce staje się niemożliwe. Wtedy lekarz podejmuje decyzję o jego usunięciu. Także zaawansowane schorzenia przyzębia, doprowadzające do znacznego rozchwiania zęba i nie rokujące pomyślnego leczenia, skłaniają lekarza do podjęcia decyzji o ekstrakcji. Decyzja taka zapada też w sytuacji, gdy chorobowo zmieniona jest okolica wierzchołka korzenia, co może mieć miejsce w przypadku zębów martwych lub leczonych kanałowo, które jednocześnie stanowią źródło zakażenia dla ważnych narządów wewnętrznych (np. serce czy nerki). Usunięciu ulegają z reguły także zęby po złożonych urazach, w których doszło do złamania korony lub korzenia, zęby zatrzymane i przemieszczone (tutaj niejednokrotnie pożądana jest konsultacja z lekarzem ortodontą).
W jakich przypadkach nie wolno usuwać zębów?
Bezwzględnym przeciwwskazaniem do zabiegu jest ostra białaczka – usunięcie zęba w takim przypadku może doprowadzić nawet do śmierci pacjenta!
Istnieją także inne schorzenia, w przypadku których lekarz stomatolog musi zachować szczególną ostrożność i skonsultować swą decyzję z lekarzem innej specjalności np. z internistą, endokrynologiem czy hematologiem. Do schorzeń takich należą :
- Choroby serca i naczyń krwionośnych (między innymi zapalenie mięśnia sercowego i wsierdzia, wady zastawek, nadciśnienie itd.).
- Choroby wątroby
- Cukrzyca
- Choroby nerek
- Choroba reumatyczna
- Nadczynność tarczycy
- Skazy krwotoczne
- W trakcie radioterapii i do roku po jej zakończeniu
- Ostre choroby zakaźne
- Ciąża
- Miesiączka
Prócz chorób ogólnych istnieją także schorzenia miejscowe, które wykluczają ekstrakcję bądź zmuszają do zachowania szczególnej ostrożności w trakcie wykonywania zabiegu. Gdy ząb znajduje się w pobliżu guza złośliwego, jego usunięcie jest bezwzględnie zakazane! Przeciwwskazanie względne stanowi wrzodziejące zapalenie jamy ustnej oraz szczękościsk.
Gdy pacjent cierpi na jakiekolwiek z powyższych schorzeń, niezbędna jest konsultacja u lekarza prowadzącego, który wdraża odpowiednie leczenie i kwalifikuje pacjenta do zabiegu ekstrakcji. Po odpowiednim przygotowaniu chorego i uzyskaniu pisemnej zgody lekarza prowadzącego stomatolog może usunąć ząb. Bardzo istotne są ewentualne uczulenia na środki znieczulające. Jeżeli pacjent jest na nie uczulony, musi koniecznie poinformować o tym stomatologa!
Technika usuwania zębów.
Ekstrakcja nie polega na gwałtownym wyrwaniu zęba, lecz na jego łagodnym usunięciu z zębodołu. Zabieg rozpoczyna się od znieczulenia. Następnie stomatolog odpreparowuje otaczające ząb tkanki przy użyciu odpowiedniego narzędzia, a następnie za pomocą kleszczy usuwa go z zębodołu. Odbywa się to na zasadzie dźwigni i odpowiednich ruchów, właściwych dla danego zęba. Dzięki takiemu postępowaniu minimalizuje się uszkodzenia w okolicznych tkankach, dzięki czemu ułatwione jest ich gojenie. Po zabiegu stomatolog kontroluje jeszcze miejsce po usuniętym zębie (sprawdza, czy nie pozostał tam kawałek korzenia lub blaszki kostnej) i zaopatruje zębodół tamponem gazy. Zdarza się, zwłaszcza w przypadku nasilonego krwawienia, że konieczne jest założenie szwów.
Postępowanie po usunięciu zęba.
Po zabiegu pacjent zobowiązany jest do przestrzegania następujących zasad:
- tampon zabezpieczający zębodół można usunąć po 30-40 min. po zabiegu
- przez 2 godziny po ekstrakcji nie wolno jeść i pić
- w dniu zabiegu nie można płukać jamy ustnej oraz przyjmować gorących potraw i napojów (wszystko powinno mieć letnią temperaturę)
- w razie bólu należy stosować ogólnie dostępne w aptekach leki p-bólowe
- należy liczyć się z wystąpieniem obrzęku pozabiegowego. Zaleca się wtedy zimne okłady. Najlepiej napełnić woreczek lodem i przyłożyć w miejscu obrzęku. W niektórych przypadkach zębodół krwawi. Wtedy również należy zastosować zimny okład i w razie przedłużającego się krwotoku zgłosić się do lekarza.