Mózgowe porażenie dziecięce
Drukuj
Opublikowane: 2001-06-20 w poradnikmedyczny.pl
W tym temacie
 
Dyskusja
Mózgowe porażenie dziecięce to grupa objawów, które wynikają z uszkodzenia mózgu dziecka w czasie jego najintensywniejszego rozwoju, czyli w okresie życia płodowego i pierwszych trzech lat życia. Uszkodzenie nie postępuje, ale objawy mogą się zmieniać w miarę upływu czasu.
Dlaczego?
Mózg jako organ strategiczny, organizuje i planuje wykonanie każdego ruchu tak zwanego dowolnego. Ruch dowolny to taki, który chcemy wykonać -krok do przodu czy ruch ręką. Każdą z tych czynności najpierw mózg musi wymyślić i zaplanować, musi wiedzieć, które mięśnie są potrzebne, ile siły należy użyć i jak ją rozmieścić. Potem posługując się nerwami tak zwanymi obwodowymi, które pełnią rolę kabla telefonicznego przesłać wiadomość do mięśni - wykonawców ruchu. Właściwie skonstruowana wiadomość przesłana bez zakłóceń, odebrana i zrozumiana przez zdrowy mięsień jest warunkiem wykonania ruchu dowolnego. Nie dla każdego jest to proste. Organizm musi się tego nauczyć. Noworodki, niemowlęta mają wspaniałego pomocnika rozwoju- odruchy. Zapewne pediatra pokazywał ci jak żwawo maszeruje twoje nowonarodzone dziecko. Czy ono również planuje, konstruuje wiadomość, przesyła ją do mięśni? Nie. Na to jeszcze trzeba poczekać. Stawianie pierwszych kroków odbywa się nieświadomie. Jest to jednak maluchowi szalenie potrzebne- odruchy przygotowują dziecko na dzień, w którym mózg nada wiadomość. Odruchy torują drogę dla dojrzałych impulsów. Z niektórymi odruchami dziecko przychodzi na świat, kiedy spełnią swe zadanie- zanikają, a w ich miejsce pojawiają się następne. Każde dziecko rozwija się nieco inaczej, ma swoje tempo, swój wzorzec rozwojowy, niemniej, aby osiągnąć pełną sprawność ruchową musi przejść przez kolejne etapy.
Jakie są przyczyny powstania mózgowego porażenia dziecięcego?
Mózg jest organem bardzo wrażliwym na uszkodzenia, ma ograniczoną możliwość samonaprawienia. Uszkodzenie może powstać jeszcze w łonie matki jako efekt zakażeń wewnątrzmacicznych płodu czy zagrażającego poronienia.
Częściej mózgowe porażenie dziecięce dotyka:
*dzieci matek, które w czasie ciąży paliły papierosy, piły alkohol
*dzieci rozwijające się w zanieczyszczonym środowisku
*urodzone przedwcześnie
*noworodki z niską masą ciała
*noworodki z małą ilością punktów w skali Apgar
*dzieci z konfliktu serologicznego
*ciąż mnogich.
Urazy, krwawienia domózgowe, zapalenia wewnątrzczaszkowe w początkowym okresie życia dziecka mogą być przyczyną rozwoju mózgowego porażenia dziecięcego.
W jakim wieku następuje uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego?
Do uszkodzenia mózgu może dojść:
- w łonie matki
- w okresie okołoporodowym
- w pierwszych miesiącach i latach życia dziecka.
Co dzieje się z dzieckiem?
Bardzo rzadko noworodek ma w pełni rozwinięte objawy mózgowego porażenia dziecięcego. Zwykle dziecko rodzi się pozornie zdrowe.
Co powinno zwrócić uwagę:
*zaburzenia rytmu snu
*problemy z karmieniem, trudności w ssaniu, połykaniu, wypychanie języczkiem smoczka, piersi- nawet gdy dziecko jest głodne
*zbyt mała aktywność ruchowa dziecka, nadmierna wiotkość
*tendencja dziecka do odginania się
*bardzo duża wrażliwość na wszelkie bodźce - zmianę położenia np. huśtanie, głośne dźwięki
*ukrywanie kciuka w zamkniętej dłoni.
W większości przypadków obserwuje się wzmożone napięcie nóżek i rączek przy nadmiernej wiotkości w osi głowa- tułów. Dziecko podtrzymywane nie potrafi utrzymać głowy prosto, w osi ciała. Oprócz tego może wystąpić upośledzenie koordynacji ruchów, równowagi oraz w zależności od postaci zaburzenia mowy, wzroku, rzadziej Padaczka Opis choroby, dlaczego i kiedy występuje. Praktyczne informacje na temat czynników prowokujących, zachowania dziecka i sposobów pomocy. Co to jest EEG i czemu służy to badanie. padaczka]e, upośledzenie umysłowe, niedosłuch.
Objawy zależą od umiejscowienia i rozległości uszkodzenia tkanki mózgowej. Ograniczenia ruchów dowolnych i siły mięśni, wzmożenie napięcia mięśniowego mogą dotyczyć tylko jednej ręki, obu nóg, lub też ręki i nogi po jednej stronie ciała. Najcięższa jest postać czterokończynowa- towarzyszy jej zwykle upośledzenie umysłowe.
Co robić z dzieckiem?
Pamiętaj, aby zgłaszać się z dzieckiem do lekarza na badania bilansowe, by jak najwcześniej wyłapać nieprawidłowości. Wczesne rozpoczęcie ćwiczeń ruchowych daje dziecku największe szanse, a być może uchronienie dziecka od kalectwa, trwałych zniekształceń narządu ruchu.
Praca z dzieckiem z mózgowym porażeniem dziecięcym powinna odbywać się według programu ustalonego przez zespół rehabilitantów we współpracy z lekarzem. Istnieje kilka metod stosowanych w rehabilitacji dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym (Vojty, Bobathów, Peto). Zwykle zestaw ćwiczeń ustalany jest dla każdego dziecka indywidualnie.
Oto kilka uniwersalnych rad:
*jeśli Twoje dziecko ukrywa kciuk w zamkniętej dłoni- postaraj się rozluźnić piąstkę dziecka, zamiast kciuka włóż na przykład szeroki wałek z materiału, aby nie doszło do przykurczu dłoni;
*podczas czynności pielęgnacyjnych układaj dziecko tak, aby pośladki były jak najniżej na przykład między Twoimi kolanami;
*stosuj tak zwane szerokie pieluchowanie, a nosząc dziecko usadawiaj je sobie na biodrach;
*rozbierając dziecko zdejmuj ubranka od tyłu;
*wychowuj dziecko na brzuchu- to jest w ciągu dnia układaj je na brzuszku- zmusi to dziecko do podnoszenia głowy co nie tylko ją ustabilizuje, ale również spowoduje wzrost zainteresowania otoczeniem.
Czego robić nie wolno?
-zwlekać z rozpoczęciem ćwiczeń;
-przerywać samowolnie ćwiczeń- każda przerwa to krok do tyłu;
-ulegać presji otoczenia, które niejednokrotnie będzie współczuło dziecku, że musi ćwiczyć, babci, której żal będzie płaczącego wnuka, sąsiadce, która powie, że wszystko w porządku i że to minie; nie przekonasz wszystkich co do racji twego postępowania - i nie musisz, wystarczy grono zaufanych osób, abyś nie musiała stać się herosem, wciągnij w pracę z dzieckiem najbliższą rodzinę;
-zamykać się w czterech ścianach- skontaktuj się z innymi rodzicami dzieci z mózgowym porażeniem
Zwróć uwagę!
Rozwój umysłowy wielu dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym niewiele odbiega od prawidłowego. Wybór przedszkola, szkoły powinien zależeć głównie od zdolności i zainteresowań młodego człowieka. Dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym przejawiają często takie problemy jak:
|
ograniczenia ruchowe;
duża męczliwość;
wolniejsze tempo pracy;
trudności w koncentracji;
mniejsza odporność emocjonalna na trudne sytuacje;
kłopoty z mową;
inne wybiórcze deficyty rozwojowe; |
|
Nie zawsze wysyłanie dziecka od razu do szkoły specjalnej, lub organizowanie mu nauczania indywidualnego zlikwiduje wasze problemy. Każde dziecko poszukuje miłości, akceptacji. Początkowo rodzice stanowią dla niego cały świat. Ich obecność wystarcza, ale w miarę wzrastania rośnie potrzeba kontaktu z otoczeniem. Blokując tą potrzebę na wstępie możemy zamknąć ją na zawsze. Problem wyboru szkoły powinien być rozpatrzony dla każdego dziecka indywidualnie. Zapytaj swego lekarza, lub terapeutę gdzie możesz uzyskać pomoc w tej sprawie. Niemniej obserwacje wskazują, że dzieci chore bardzo dobrze znajdują swe miejsce w szkołach tak zwanych integracyjnych- łączących dzieci chore i zdrowe. Być może twe dziecko nigdy nie zagra w koszykówkę, nie zaśpiewa czystym głosem piosenki, nie wygra w szkolnym turnieju szachowym, ale kibicując może również poznać ducha walki, nucenie piosenek świetnie pomaga zabić smutek, a szachy... jak dobrze wiedzieć, co to znaczy "mam bluzę w szachownicę".
Wołanie o pomoc!
Leczenie w mózgowym porażeniem dziecięcym jest leczeniem kompleksowym. Natychmiast po ustaleniu przez specjalistę neurologa dziecięcego, a nawet w sytuacjach podejrzeń zaburzeń rozwoju ruchowego należy rozpocząć fizykoterapię. Fizykoterapia- inaczej kinezyterapia to leczenie ruchem. Rodzice dziecka powinni zaangażować się w ten rodzaj leczenia, ćwiczenia uaktywniają układ ruchu i pomagają nawiązać kontakt z dzieckiem. Najczęściej stosowane są metody Vojty, Bobathów, Peto. Z kinezyterapeutami współpracują ortopedzi, pomagają usunąć ewentualne zniekształcenia, przykurcze oraz wybrać przyrządy dodatkowe - wózki, szyny stabilizujące, łuski. Poza tym:
-okuliści (kłopoty ze wzrokiem, zez)
-laryngolodzy (słuch, połykanie)
-logopedzi,foniatrzy(zaburzenia mowy)
-pedagodzy, psycholodzy ,terapeuci zajęciowi (zaburzenia zachowania i uczenia się).
Czasami, aby wspomóc ćwiczenia ruchowe podaje się leki rozluźniające mięśnie. Nieliczne w Polsce ośrodki stosują toksynę botulinową. Wstrzykuje się ją w mięśnie kluczowe dla prowadzenia kinezyterapii, która niezależnie od metody pomocniczej pozostaje najważniejsza.
Autor: lek. med. Beata Klimek
Recenzent: Prof dr hab n.med. Elżbieta Marszał
Opublikowany: 2001-06-20
|
RSS

Subskrybuj nasze kanały RSS.
Zapamiętaj lub poleć
Zapisz ten artykuł do ulubionych lub poleć go innym na popularnych stronach web 2.0
Encyklopedia haseł
Reklamy Google
|