Potrafię, dam radę, na pewno mi się uda, czyli jak podnieść własną samoocenę

Często powtarzasz, że jesteś beznadziejny i nic ci się nie udaje. Nie podejmujesz wyzwań, bo z góry zakładasz przegraną. Wciąż ci się wydaje, że nie jesteś w czymś wystarczająco dobry bądź jesteś do niczego. Wmawiasz sobie, że nie zasługujesz na szczęście, bo jesteś głupi, brzydki, bezwartościowy i tak dalej. Myślisz, że lepiej by było dla wszystkich, gdybyś się nie urodził.

Nie ty jeden. Wielu ludzi uważa się za niewystarczająco dobrych. Podobnie jak tobie, brakuje im wiary w siebie i we własne możliwości. Niska samoocena utrudnia i komplikuje życie, dlatego warto z nią walczyć. Zdanie sobie sprawy, że źródło większości naszych problemów tkwi w niedocenianiu siebie samych to już pierwszy krok do sukcesu. Walka z brakiem poczucia własnej wartości jest niełatwa i nierówna. Ciężko ją w ogóle zacząć, kiedy na samym wstępie zakłada się niepowodzenie.

Samoocena, czyli postrzeganie samego siebie

Obraz własnej osoby, sposób, w jaki siebie odbieramy i co o sobie myślimy oraz szacunek dla siebie samych kształtujemy podczas dorastania i innych zmagań toczonych w codziennym życiu. Jest to bardzo złożony proces, u którego podstawy tkwi wiele różnych czynników. Wśród nich największy wpływ na naszą samoocenę mają sposoby traktowania nas w dzieciństwie przez rodzinę, stosunki z domownikami, przyjaciółmi i wrogami, nasze uzdolnienia lub ich brak i nasza niepowtarzalna osobowość. Nie bez znaczenia pozostaje również kultura społeczeństwa, w którym żyjemy.

Niska samoocena – co to takiego?

Na szczęście, a może właściwie na nieszczęście niska samoocena nie jest chorobą. W dzisiejszych czasach większość chorób daje się łatwo wyleczyć. Z pozbyciem się niskiej samooceny sprawa nie jest już tak prosta. Niska samoocena jest czymś, co tkwi głęboko w człowieku i ujawnia się raz po raz, czyniąc wiele szkód. Wpływa na całe życie i nieodwracalnie niszczy codzienne działania. Oddziałuje na myślenie i światopogląd, zniekształcając związki i relacje międzyludzkie. Sprawia, że w wielu dziedzinach człowiek osiąga znacznie mniej, niż to, na co go naprawdę stać. Mówiąc krótko, niska samoocena obniża jakość życia.

Jak rozpoznać niską samoocenę?

Zadanie to nie jest tak łatwe, jak by się wydawało. Problem najtrudniej dostrzec u samego siebie. Ludzi z niską samooceną charakteryzuje przeważnie:
• Nieumiejętność określania, czego chcą i potrzebują.
• Skłonność do depresji bez wyraźnej przyczyny.
• Brak poczucia bezpieczeństwa i akceptacji.
• Przeświadczenie o nieszczęściu, które może ich spotkać w każdej chwili.
• Łatwe wpadanie w panikę.
• Zaburzenia w jedzeniu, czyli albo niedojadanie, albo nadmierne objadanie się, a stąd otyłość i takie choroby jak anoreksja czy bulimia.
• Tendencja do ciągłego przepraszania i równie częstego poniżania się.
• Brak wiary w siebie, co jest powodem braku w ich życiu jakichkolwiek osiągnięć.
• Trudność w podejmowaniu samodzielnych decyzji.
• Nadmierna wrażliwość na krytykę i uczucia innych ludzi, czasami nawet poczucie odpowiedzialności za to, co czują inni.
• Kłopot z nawiązywaniem kontaktów i tworzeniem związków.
• Pozostawanie w niezdrowych związkach, gdzie jedna ze stron jest wykorzystywana.
• Nieufność wobec innych osób.
• Ciągłe opiekowanie się innymi, a zaniedbywanie siebie.

Przedstawioną listę można wydłużać o kolejne, podobne pozycje. U poszczególnych osób cechy te mogą występować pojedynczo lub łączyć się ze sobą, tworząc niemalże nieskończoną liczbę kombinacji. Wszystko zależy od indywidualnego przypadku. Niezmienny pozostaje jedynie fakt, że u wszystkich osób z niską samooceną kluczowym problemem jest poczucie braku wartości.

Niska samoocena a uczucia

Co czują osoby o niskiej samoocenie? Na to pytanie odpowiedzieć mogą tylko one same. Cała trudność polega jednak na tym, że osoby o niskiej samoocenie mają problem z określaniem własnych uczuć. Doświadczenia psychologów i psychoterapeutów dowodzą, że odczucia te mogą być bardzo różne. Podręczniki i poradniki psychologiczne wskazują na kilka podstawowych:
• Samotność i odizolowanie.
• Brak pewności siebie.
• Przekonanie o własnej bezużyteczności.
• Ogromny smutek.
• Uczucie, że jest się kimś bezwartościowym.
• Niekompetentność i niezdolność w wielu dziedzinach życia.
• Nastrój samobójczy.
• Strach przed życiem.
• Przytłaczające, często bezpodstawne poczucie winy.
• Obezwładniający wstyd.
• Poczucie niższości.
Oczywiście nie każdy człowiek z niską samooceną czuje to wszystko naraz. Niektóre osoby mogą czuć coś jeszcze zupełnie innego.

Jak powstaje niska samoocena?

W zdecydowanej większości przypadków niska samoocena pojawia się pod wpływem negatywnych wydarzeń z dzieciństwa. Przyczyny, dla których małe dzieci zaczynają uważać siebie za bezwartościowe mogą być bardzo złożone. Jako ludzie dorośli, nie pamiętamy o tym i nie jesteśmy tego świadomi. Dopiero, gdy się głęboko zastanowimy nad pewnymi sprawami, analizując własne dzieciństwo, możemy zrozumieć, jaki wpływ wywarły one na nasze życie. Ludzie o niskiej samoocenie to najczęściej osoby, które będąc dziećmi odbierały, że są niechciane albo słyszały o tym od innych osób, były wykorzystywane psychicznie, emocjonalnie, werbalnie lub seksualnie, drażnione, manipulowane, krytykowane bądź nękane przez otoczenie. Kiedy dorastali, wytykano im porażki, trudności i niedociągnięcia. Jako małe dzieci czuli się zaniedbywani, porzuceni, wykluczeni z rodziny lub niedopasowani. Nie tylko w dzieciństwie możemy nabawić się przekonania o własnym braku wartości. W dorosłym życiu również może wydarzyć się coś, co wpłynie na nasz sposób postrzegania siebie. U ludzi dorosłych niska samoocena pojawia się najczęściej w wyniku pozostawania bezrobotnym, odrzucenia ze strony innych osób, rozpadu związku, porażki. Powody te wcale nie muszą być wielkie. Mogą to być pozornie błahe sprawy, gdyż nie chodzi tu o skalę wydarzenia, ale o jego interpretację i znaczenie w naszym wewnętrznym świecie.

RSS

Zapamiętaj lub poleć

Encyklopedia haseł

Reklamy Google