W tym temacie
 
Dyskusja
Szczepienia - jak? gdzie? kiedy?
Przyjemność wynikająca z turystyki i podróżowania jest nieporównywalnie większa od innych atrakcji. Nawiązując do cyklu artykułów „Zdrowe wakacje” warto wspomnieć o pewnej ciekawostce mówiącej, że największe epidemie w historii świata, pochłaniające miliony ofiar, rozpoczynały się właśnie od poszukiwaczy przygód chcących zwiedzać świat. Temat tego artykułu będzie związany z podróżowaniem i zagrożeniami dla zdrowia, oraz z ich profilaktyką. Aby nie stać się ogniskiem nowej epidemii warto pamiętać o szczepieniach ochronnych tuż przed wyjazdem za granicę.
Czym właściwie jest szczepionka i jak ona działa?
Od czasu, kiedy Edward Jenner w 1798 roku odkrył, że zarażenie krowianką (ospą krowią) i przebycie tej choroby całkowicie uodparnia pacjenta na zabójczą ospę prawdziwą, szczepienia stały się podstawą profilaktyki śmiertelnych chorób zakaźnych. Organizm osoby szczepionej produkuje przeciwciała oraz „uczy” swoje limfocyty ( komórki odpornościowe) szybko rozpoznawać tę chorobę. Informacje o tym jak szybko zniszczyć prawdziwy drobnoustrój są przechowywane w specjalnych komórkach pamięci. Aby uzyskać taki efekt wprowadza się do organizmu człowieka bardzo osłabiony i niezdolny do zarażania mikroorganizm albo jego fragmenty np. białka. Po kilku, kilkunastu dniach organizm uczy się rozpoznawać chorobę i z nią walczyć. Taka odporność utrzymuje się czasem przez całe życie. W przypadku wielu chorób dawki szczepionki trzeba jednak powtarzać, w pewnych odstępach czasu.
Dlaczego należy się szczepić wcześniej niż kilka dni przed wyjazdem?
Ponieważ szczepienia mają pewien okres opóźnienia (7-14 dni do nawet kilku miesięcy) nim zaczną działać, ważne jest, aby nie szczepić się w dniu wyjazdu, ale znacznie wcześniej. Niestety, nie ma szczepionek na wszystkie choroby tropikalne. Pewna część mikroorganizmów wywołująca te choroby charakteryzuje się takimi cechami, które uniemożliwiają wytworzenie szczepionki. Na przykład wirus HIV, popularny w krajach Afryki, mutuje (zmienia się) zbyt szybko by można było opracować skuteczną szczepionkę, chociaż naukowcy pracują nad tym od wielu lat. Jednak przeciwko wielu chorobom znane są szczepinki, a ich skuteczność jest bardzo wysoka.
Mini atlas chorób zakaźnych
Na różnych kontynentach dominują różne choroby. Powinno się dobrać odpowiedni zestaw szczepień w zależności od punktu docelowego wycieczki.
Europa
Europa ze względu na wysoki poziom rozwoju cywilizacyjnego i dbałość o epidemiologię niesie niewielkie zagrożenie chorobami zakaźnymi. W Europie zaleca się jedynie szczepienia przeciw:
- tężcowi,
- polio,
- błonicy.
W krajach Bałkańskich takich jak Chorwacja, Słowenia, Serbia, zaleca się dodatkowo szczepienie przeciwko WZW B.
Azja
Kraje takie jak Japonia, Cypr czy Tadżykistan wymagają jedynie szczepień przeciwko tężcowi, polio i błonicy, które przecież wchodzą w standardowy kalendarz szczepień obejmujący Polaków.
Wyjazd do pozostałych krajów takich jak: Indonezja, Hongkong, Filipiny, Izrael, Tajlandia wymaga szczepień na: dur brzuszny, Wzw A oraz B.
W Indiach, Turcji, Zjednoczonych Emiratach Arabskich nie ma zagrożenia Wirusowym Zapaleniem Wątroby typu A (wzw A) (HAV), dlatego nie zaleca się tego szczepienia.
Afryka
Planując wyjazd na kontynent afrykański zaleca się szczepienia przeciwko:
- Wzw B (HBV),
- Wzw A (HAV),
- żółtej gorączce (febra),
- błonicy (dyfteryt),
- tężcowi,
- polio ,
- durowi brzusznemu.
Szczepienie na żółtą gorączkę nie jest konieczne w Egipcie, Tunezji, RPA, Madagaskarze, zaś obowiązkowo to szczepienie trzeba wykonać przy wyjeździe na Wybrzeże Kości Słoniowej
Ameryka Północna
Gwadelupa, Kanada, Stany Zjednoczone Ameryki jako kraje wysoko uprzemysłowione nie niosą dużego zagrożenia epidemiologicznego. Zaleca się wykonanie podstawowych szczepień przeciwko tężcowi, polio oraz błonicy
Poza trzema podstawowymi, zaleca się dodatkowo szczepienie przeciwko Wzw B oraz durowi brzusznemu, w przypadku wyjazdu na: Wyspy Bahamy, Puerto Rico, Jamajkę, Grenadę lub Nikaraguę.
Kostaryka i Gwatemala to kraje, w których wciąż istnieje zagrożenie wirusowym zapaleniem wątroby typu A, przenoszonym drogą pokarmową. W przypadku tych krajów zaleca się to dodatkowe szczepienie.
Ameryka Południowa
Gujana Francuska i Brazylia należą do krajów, w których istnieje największe zagrożenie chorobami zakaźnymi. Jadąc do Brazylii należy wykonać szczepienia przeciwko:
- Wzw A,
- Wzw B,
- żóltej gorączce (febra),
- błonicy,
- polio,
- tężcowi,
- durowi brzusznemu.
W przypadku wyjazdu do Gujany Francuskiej szczepienia przeciw Wzw B oraz febrze są obowiązkowe dla każdego odwiedzającego. Poza tym zaleca się te same szczepionki, co w Brazylii.
Na drugim biegunie skali Epidemiologicznej znajdują się Falklandy. Podczas planowania pobytu na tych wyspach, należy wykonać jedynie podstawowe szczepienia przeciw polio, błonicy oraz tężcowi.
W większości pozostałych krajów Ameryki Południowej zaleca się szczepienia przeciwko:
- Wzw B,
- polio,
- tężcowi,
- błonicy,
- durowi brzusznemu.
Australia i Oceania
Nowa Zelandia, Australia i Polinezja Francuska to kraje o małym zagrożeniu epidemiologicznym. Należy jednak pamiętać o zaszczepieniu się przeciw:
- polio,
- tężcowi,
- błonicy.
Jeśli planujemy wyjazd do takich krajów jak:
Papua, Nowa Gwinea, Wyspa świętego Wincentego i Grenadyny, Wyspa świętego Krzysztofa i Nevis czy Nauru, dodatkowo należy zaszczepić się przeciwko durowi brzusznemu, Wzw B oraz A.
Planując wakacyjny urlop, turyści powinni na jakiś czas przerwać szał zakupów, szał pakowania bagaży, usiąść i poważnie się zastanowić czy są wystarczająco przygotowani na nagłą zmianę klimatu. Niesie ona mnóstwo zagrożeń dla zdrowia i życia turystów m.in. wspomniane choroby zakaźne.